W numerze:

· Badanie zmienności całego nieba

Bohdan Paczyński

· Teleskopy grawitacyjne

Bartek Lew

· Krater meteorytowy Ries

Jadwiga Biała

· Od gwiazdy do gwiazdy (cz. II)

Jacek Krełowski

w kolorze:

· Wirtualne obserwatorium

· Widmo odległej atmosfery

· Mgławice Hubble-V i Irys

· Leonidy lecą

galeria Mgławic Messiera:

· Koniec wieńczy dzieło (M105–M110)

w skrócie:

· Zimne obszary Orła

· Osiem nowych planet pozasłonecznych

· Malutkie czarne dziury wybuchają wokół
  nas?

poradnik obserwatora:

· Czym obserwować?

w kraju:

· III Konferencja Sekcji Obserwatorów
  Komet PTMA

astronomia w szkole:

· Obserwacje gwiazd zmiennych kamerą
  internetową

rozmaitości:

· Najnowsze komputerowe programy
  astronomiczne

P.T.Miłośnicy Astronomii obserwują:

· Gwiazdy nowe

· Określanie parametrów fizycznych jądra
  komety na podstawie obserwacji
  miłośniczych

rozmaitości:

· Wenus w promieniach X

· Widmo odległej atmosfery

kalendarz astronomiczny 2002:

· marzec – kwiecień

galeria Uranii:

relaks z Uranią:

· krzyżówka z hakiem

ciekawe strony internetowe

 Na okładce:

Portret wewnętrznego obszaru odległej o 30 mln lat świetlnych galaktyki NGC 1512, leżącej w konstelacji Zegara. Widoczny na zdjęciu pierścień o rozmiarach 2400 lat świetlnych otaczający jądro składa się z licznych młodych gromad gwiazd i jest przykładem zjawiska wybuchowego powstawania nowych słońc. Obraz jest złożeniem trzech obserwacji wykonanych różnymi instrumentami teleskopu Hubble’a w latach 1993-99.
    Fot. NASA, ESA, D. Maoz.

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Oddajemy w Wasze ręce pierwszy zeszyt naszego pisma w osiemdziesiątym roku istnienia „Uranii”. Mamy zamiar uczcić ten jubileusz specjalną Sesją Naukową poświęconą współczesnym problemom popularyzacji astronomii. W dniu 18 lutego 2002 roku, w przeddzień 529 rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika, zbiorą się w Centrum Astronomii PAN w Warszawie wszyscy żyjący redaktorzy i współtwórcy „Uranii” i „Postępów Astronomii” oraz inni zainteresowani, aby rozważać, jak najlepiej obecnie szerzyć wiedzę astronomiczną w społeczeństwie polskim i trochę powspominać, jak to dawniej bywało. Sesję zakończy publiczny wykład jednego z byłych redaktorów, który będzie jednocześnie inauguracją nowej serii astronomicznych wykładów popularnonaukowych, organizowanych od lat staraniem Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii i Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN w Warszawie.

Profesor Bohdan Paczyński, profesor astrofizyki teoretycznej Uniwersytetu w Princeton (USA), niewątpliwie najwybitniejszy polski astrofizyk, jest autorem artykułu „Badanie zmienności wielkiej ilości gwiazd całego nieba”, którym otwieramy ten zeszyt. Artykuł ten to zapis wykładu, jaki Autor wygłosił w Krakowie na otwarcie Jubileuszowego XXX Zjazdu Polskiego Towarzystwa Astronomicznego. To dzięki Jego oryginalnym pomysłom, inspiracji i ciągłej opiece merytorycznej opisane projekty badawcze mogły być zrealizowane i przynosić chwałę polskiej astronomii. Co więcej, niektóre badania mogą być prowadzone przy udziale studentów, a nawet miłośników astronomii. Gorąco zachęcam do przestudiowania tego artykułu i odnośników, na które wskazuje.

Astronomia fal grawitacyjnych, o której w poprzednim zeszycie pisał Bartosz Lew, wzbudziła duże zainteresowanie Państwa. W bieżącym zeszycie ten sam Autor pisze o „teleskopach” do odbioru fal grawitacyjnych, czyli o istniejących i przygotowywanych eksperymentach mających na celu odkrycie tych fal. Mam nadzieję, że wkrótce napiszemy więcej o jednym z tego rodzaju eksperymentów, w którym uczestniczy polski astronom.

W drugiej części swego artykułu „Od gwiazdy do gwiazdy” Jacek Krełowski wprowadza nas coraz głębiej w zawiłości problemów badania materii międzygwiazdowej, z której powstają nowe generacje gwiazd. A o skutkach spadku materii kosmicznej na Ziemię, o mało znanym, a blisko granic Polski leżącym, ciekawym kraterze Ries w zachodniej Bawarii pisze Jadwiga Biała.

Nasza Galeria Mgławic Messiera osiągnęła kres. Krzysztof Rochowicz przedstawił Państwu 110 obiektów pierwszego spisu „mgławic”, którego pierwotnym celem było uniknięcie pomyłki przy poszukiwaniu nowych komet. Dziś widzimy, jak bogaty to jest świat i jak wiele przyjemności mogą dostarczyć obserwacje tych obiektów nawet niewielkimi instrumentami. Dużo miejsca poświęcamy w bieżącym numerze miłośniczym obserwacjom różnych ciał niebieskich, relacjonując konkretne obserwacje lub wskazując nowe możliwości (np. kamera internetowa). Jesteśmy przekonani, że zarówno kalendarzyk astronomiczny, jak i opis najnowszego oprogramowania astronomicznego będą dobrze służyły do przygotowania i przeprowadzenia Państwa własnych obserwacji.

Życzę Państwu pogodnego nieba i wszelkiej pomyślności w Nowym 2002 Roku