W numerze:

· Inauguracja teleskopu SALT

· Strzał w kometę

Krzysztof Ziołkowski

· Osobliwy Układ Urana

T. Zbigniew Dworak

· O podręcznikach i nauczaniu

Jerzy Kuczyński

w kolorze:

· Młode gwiazdy w NGC 346

· Gwiazdy biegunowe

· Kwartet Roberta

· Czarna dziura w Piecu

· Galeria Uranii

· Wzgórza kreacji

w kraju:

· Kopernik odnaleziony?

· VII Konferencja Sekcji Obserwatorów
  Komet PTMA

· Piąty Obóz Szkoleniowo-Obserwacyjny
  PTMA

· Wrocławskie refleksje

rozmaitości:

· Rhea pełna kraterów

· SOHO ma już 10 lat!

· Kwartet Roberta

· Błyski gamma na cenzurowanym

· Karły też mają swoje planety

· Z próbkami czy bez?

In Memoriam:

· Tadeusz Jarzębowski — astronom
  (1927–2005)

· Jana Paciorek (1926–2005)

galeria obiektów NGC:

· NGC 2683, NGC 3115 i NGC 3184

astronomia w szkole:

· Proste doświadczenia z fizyki

kalendarz astronomiczny 2006:

· Marzec – kwiecień

recenzje:

· Wykorzystanie małych teleskopów

poradnik obserwatora:

· Interesujące obiekty: Orzeł, Panna

astronomia i muzyka:

· Przedświąteczny felieton
  porządkowy

relaks z Uranią:

· Krzyżówka

ciekawe strony internetowe

 Na okładce:

Budynek 11-m teleskopu SALT nocą na tle gwiazd wokół południowego bieguna nieba.
   Średnica kopuły i budynku wynosi 25 m, a jego wysokość ok. 30 m. Obok głównego budynku stoi 34 m wieża, której celem jest prawidłowe ustawienie i justowanie wszystkich 91 luster heksagonalnych tak, aby razem stanowiły jedno idealne 11-metrowe lustro teleskopu. Na szczycie tej wieży znajduje się środek krzywizny lustra głównego.
   Masa rotującej kopuły jest 30 t, a rozmiary szczeliny wynoszą przeszło 11 m.
   Zdjęcie pochodzi z witryny internetowej http://salt.camk.edu.pl/firstlight

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

W pierwszym numerze Nowego 2006 Roku pragnę najpierw złożyć Państwu najlepsze życzenia zdrowia i wszelkiej pomyślności. Będzie to rok dość bogaty w ciekawe zjawiska na niebie, życzę więc wszystkim miłośnikom gwiezdnego nieba wyśmienitej pogody i owocnych nocnych łowów.

W listopadzie ub. roku oficjalnie zainaugurowano w Południowej Afryce największy teleskop świata, SALT, który jest współwłasnością polskich astronomów z Centrum Astronomicznego PAN i uniwersytetów w Krakowie, Poznaniu i Toruniu. Prezentowaliśmy w poprzednim zeszycie kilka obrazów obiektów kosmicznych uzyskanych tym teleskopem, a obecnie dajemy krótką relację z inauguracji, opublikowaną również na stronach internetowych CAMK-u. Planowaliśmy obszerniejszą relację, ale Autor, oficjalny reprezentant Polski w Konsorcjum kierującym budową i eksploatacją tego teleskopu, w nawale obowiązków nie zdołał wywiązać się na czas ze swojej obietnicy.

W dniu święta narodowego Stanów Zjednoczonych, 4 lipca 2005 r., pocisk wystrzelony z pojazdu kosmicznego Deep Space trafił w jądro komety Tempel 1. Wybił w niej krater znacznych rozmiarów i wyzwolił chmurę materii kometarnej, która była widoczna z Ziemi jako rozbłysk blasku komety. Przez szereg miesięcy uczeni analizowali skutki sprowokowanego wybuchu i dopiero teraz możemy mieć jaśniejszy pogląd na rezultaty tego eksperymentu kosmicznego. Pisze o tym na stronach tego zeszytu pan dr Krzysztof Ziołkowski z Warszawy.

Mamy też dość precyzyjny obraz dość osobliwego układu satelitów i pierścieni Urana. Prezentuje go prof. T. Zbigniew Dworak z Krakowa. W styczniu 2006 r. przypada 20 rocznica przelotu w sąsiedztwie Urana sondy kosmicznej Voyager 2, a 2 miesiące później będziemy mogli świętować 225 rocznicę odkrycia tej planety.

Ostatnio w Polsce trwała dyskusja na temat modelu kształcenia młodzieży i zawartości egzaminu maturalnego. Przedstawiciele nauk matematyczno-przyrodniczych od dawna narzekają na systematyczne ograniczanie nauczania tych dyscyplin, a w szczególności fizycy (i astronomowie) wprost załamują ręce nad stanem wiedzy fizycznej i matematycznej u współczesnych maturzystów i studentów pierwszych lat studiów tych kierunków. O tym, jaki jest stan zatwierdzonych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej podręczników do nauczania fizyki i astronomii, pisze pan dr Jerzy Kuczyński w artykule O podręcznikach i nauczaniu. Trudno się dziwić, że uczniowie nie rozumieją zjawisk i nie znają pojęć, skoro autorzy podręczników wykazują się karygodną niekompetencją i nieznajomością przedmiotów, do których piszą podręczniki.

Ostatnio dokonano wielu odkryć astrofizycznych i zjawisk dziejących się w Kosmosie. W Rozmaitościach piszemy m.in. o planecie wokół czerwonego karła, o galaktycznym Kwartecie Roberta, o czarnej dziurze w NGC 1097 i innych odkryciach. Oczywiście nie zabrakło przeglądu galaktyk w naszej Galerii galaktyk NGC, wskazań ciekawych obiektów w górujących gwiazdozbiorach i kalendarzyka astronomicznego na miesiące przełomu zimy i wiosny. Wypowiadamy się w sprawie odkrycia (?) grobu Kopernika. Pamiętaliśmy o recenzji ciekawej książki, o felietonie muzycznym, o krzyżówce i o ciekawych stronach internetowych.

Niestety przyszło nam wspominać naszych Kolegów, którzy odeszli; oboje to astronomowie z Wrocławia: dr Jana Paciorek, heliofizyk, i prof. Tadeusz Jarzębowski, astrofizyk, skrupulatny Autor wielu artykułów w „Uranii” i „Uranii-Postępach Astronomii”. Żegnaliśmy ich w dniach pogrzebu. Tu piszą o Nich ich najbliżsi przyjaciele i współpracownicy.

Życzę Państwu przyjemnej lektury