W numerze:

· 15 lat projektu OGLE

Michał Szymański

· Osobliwy Pluton — z Układem
  Słonecznym w tle

Magdalena Kożuchowska

· Wszystkie księżyce duże i małe

Andrzej Karoń

· Wczesne obserwacje rozbłysków
  słonecznych

Radosław Rek

w kolorze:

· Mgławica Pelikan

· Góry na Tytanie

· Teleskop warszawski w Chile

· Galeria Uranii

· Masywne gwiazdy w Pismis 24

rozmaitości:

· Życiodajny meteoryt

· Aniony w Kosmosie

· Ekstremalne wirowanie

· Czy to jest ślad wody na Marsie?

w kraju i ze świata:

· Sympozjum Europejskiej Sieci Interfero-
  metrii Wielkobazowej EVN w Toruniu

· Otwarcie i „chrzest” Obserwatorium Astro-
  nomicznego Uniwersytetu Opolskiego

· VIII Konferencja Sekcji Obserwatorów
  Komet PTMA

· XXXIV Ogólnopolski Zjazd Obserwatorów
  Słońca

astronomia w szkole:

· Nie! To NIE jest tylko kamień!

galeria obiektów NGC:

· NGC 3607, NGC 4088, NGC 4111

kalendarz astronomiczny 2007:

· Marzec – kwiecień

poradnik obserwatora:

· Interesujące obiekty: Skorpion

recenzje:

· Krzysztof Ziołkowski „Zdziwienia.
  Wszechświat ludzi o długich oczach.”

astronomia i muzyka:

· W objęciach pierwszego dźwięku

relaks z Uranią:

· Krzyżówka meteorytowa

ciekawe strony internetowe

 Na okładce:

Niezwykły obiekt V838 Mon. Pojawił się nagle, gdy w 2002 r. zewnętrzne warstwy V838 Mon powiększyły się ogromnie, a gwiazda ta stała się najjaśniejszą gwiazdą w Naszej Galaktyce, a następnie szybko straciła swój blask. To, co zobaczylioemy, to nie były oddalające się warstwy gwiazdy, a otaczająca ją materia, jakby echem odbijająca jej błysk. Światło gwiazdy dociera do coraz bardziej odległych warstw materii wokółgwiazdowej i stopniowo pokazuje nam jej strukturę. Obiekt ten ma średnicę ok. 6 lat św. i znajduje się w odległości ok. 20 tys. lat św. od nas, na peryferiach Drogi Mlecznej. Przyczyny jego wybuchu ciągle nie są znane. (Patrz też: „Urania–PA” 3/2003 i 3/2004)
   Prezentowane zdjęcie zostało uzyskane 9 września 2006 r. przy pomocy szerokokątnej kamery ACS teleskopu kosmicznego Hubble'a.

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

U progu 2007 roku pragnę złożyć Państwu serdeczne życzenia zdrowia i wszelkiej pomyślności. Aby ten nowy okres kalendarzowy sprzyjał Państwa oczekiwaniom, dostarczał jak najwięcej pozytywnych wrażeń i rozwiązania palących problemów. Abyście mieli czas, by spojrzeć na rozgwieżdżone niebo i zastanowić się chwilę nad naszym miejscem na Ziemi i we Wszechświecie.

Ten pierwszy zeszyt 2007 roku otwiera artykuł Michała Szymańskiego na temat programu badawczego OGLE od 15 już lat poszukującego „ciemnej materii” we Wszechświecie. Program ten opiera się na ideach i pracach profesora Bohdana Paczyńskiego, a realizowany jest przez astronomów warszawskich w Chile i Warszawie. Oceniany jest jako jeden z najbardziej udanych programów badawczych, który wyniósł polską astronomię na szczyty astronomii światowej. Autor jest jednym z jego realizatorów. Polecam ten artykuł Państwa uwadze.

Pluton stał się bohaterem drugiej połowy ubiegłego roku, a to za sprawą decyzji Międzynarodowej Unii Astronomicznej, która zdegradowała go z kategorii „planeta” do kategorii „planeta karłowata”. Tym sposobem nasz Układ Słoneczny nie ma już 9, a tylko 8 planet. O naturze tego ciała niebieskiego i powodach, które legły u podstaw takiej decyzji MUA, pisze w interesującym artykule Magda Sroczyńska-Kożuchowska, członkini naszego zespołu redakcyjnego. A o księżycach dużych i małych w Układzie Słonecznym pisze Andrzej Karoń, młody miłośnik astronomii i grafik komputerowy z Olkusza. Ciekawe jest porównanie tych ciał wokół różnych planet i planetoid. A czy zdawaliście sobie Państwo sprawę z liczby tych obiektów?

W zupełnie inny świat, świat rozbłysków słonecznych i początków radioastronomii wprowadza nas artykuł Radosława Reka. Autor przytacza szereg zaskakujących obserwacji i zdarzeń oraz kolejne etapy ich identyfikacji. Niektóre rozbłyski sprawiły wiele kłopotów systemom radarowym tuż przed i podczas II wojny światowej.

W „Astronomii w Szkole” przybliżamy Państwu kolekcjonerów meteorytów z Arkansas (USA), którzy z pasją zaangażowali się w edukację młodzieży i popularyzację astronomii. Astronomia jest „iskierką ciekawości”, którą wykorzystują, aby wciągać uczniów do poznawania współczesnej nauki przez praktyczne działania. Od historii „zwykłego kamienia z Kosmosu” przechodzą do poznawania ciał Układu Słonecznego, gwiazd, galaktyk… Poznają ruchy planet, rozpoznają konfiguracje i zjawiska na niebie itp. — wszystko w grupach przyjaciół, uczniów, rodzin… Wykonują obserwacje i przedstawiają z nich raporty. Warto ich naśladować.

Z wydarzeń w polskim życiu astronomicznym piszemy o międzynarodowej konferencji Europejskiej Sieci Interferometrii Wielkobazowej, która odbyła się w Toruniu, o kolejnej konferencji obserwatorów komet PTMA w Krakowie, spotkaniu obserwatorów Słońca i o otwarciu i „chrzcie” Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Opolskiego. Mówimy o „chrzcie”, ponieważ temu Obserwatorium zostało nadane imię opolanina z urodzenia, profesora Teodora Kałuży, prekursora Wielkiej Teorii Wszystkiego.

W „Rozmaitościach” donosimy o najnowszych odkryciach. Jak zwykle publikujemy kalendarzyk astronomiczny, przypominając o zjawiskach na niebie, które warto, a nawet trzeba obserwować. Proponujemy ciekawe obiekty do bliższego poznania.

W „Recenzjach” piórem Tadeusza Zbigniewa Dworaka omawiamy najnowszą książkę naszego Kolegi, wieloletniego redaktora „Uranii” Krzysztofa Ziołkowskiego „Zdziwienia. Wszechświat ludzi o długich oczach”. Polecamy Państwu lekturę tej książki.

Zeszyt zamykają felieton muzyczny, krzyżówka i rekomendacje ciekawych stron internetowych.

Serdecznie zapraszam Państwa do lektury.