W numerze:

· Heliofizyka roku 2007: ku mikro–
  i makroskali

Paweł Rudawy

· Misja Hayabusa, czyli kosmiczne
  perypetie japońskiego sokoła

Krzysztof Ziołkowski

· Wybuch jasności komety 17P/Holmes

Krzysztof Czart, Tomasz Brożek,
       Ernest Świerczyński

· Fantastyka stosowana

T. Zbigniew Dworak

w kolorze:

· Heliofizyka 2007

· Kometa 17P/Holmes w sztucznych
  barwach

· Otwarcie Obserwatorium astronomicz-
  nego na Lubomirze

· Wielka Mgławica Oriona M42–43

· Galeria Uranii

rozmaitości:

· Ukryty olbrzym

· Polowanie na wiatr słoneczny

· Na krawędzi Układu Słonecznego

· Najmłodsze układy słoneczne

· Układ planetarny z rekordową liczbą
  planet

· Planeta jak Ziemia

· Krzemianowy dysk w Mrówce

· Metamorfoza w mgławicę

· Astronomowie śledzą asteroidę, która
  przejdzie w pobliżu Marsa

z kraju i ze świata:

· Obserwatorium astronomiczne im.
  Tadeusza Banachiewicza na Lubomirze
  otwarte!

· Organizacja Narodów Zjednoczonych
  proklamowała rok 2009 Międzynarodo-
  wym Rokiem Astronomii

· Uchwała Zarządu Głównego Polskiego
  Towarzystwa Astronomicznego w spra-
  wie przystąpienia Polski do ESO

· Pierwsza konferencja Sieci Astrofizyki
  Cząstek i Sieci Fizyki Neutrin

z kart historii:

· Edward Warchałowski
  — zapomniany prezes PTA

astronomia w szkole:

· Spojrzenie w niebo A.D. 2008

galeria obiektów NGC:

· NGC 4395

kalendarz astronomiczny 2008:

· Marzec – kwiecień

recenzje:

· Historia astronomii, pod redakcją
  Michaela Hoskina

astronomia i muzyka:

· Kosmos w Olsztyńskiej Filharmonii

relaks z Uranią:

· Krzyżówka

ciekawe strony internetowe

 Na okładce:

Głowa komety 17P/Holmes w listopadzie minionego roku osiągnęła rozmiary większe niż Słońce i stała się największym obiektem Układu Słonecznego. Zdjęcie prezentowane na okładce wykonał Mariusz Świętnicki 28.11.2007 w godz. 18.31–19.17 CSE (reflektor Newtona 205/907 + Nikon D70s, w ognisku głównym teleskopu. eksp. 8×120 s. ISO1250

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Kończący się rok 2007 przyniósł kilka bardzo ważnych wydarzeń dla nas, dla środowiska Miłośników Astronomii i zawodowych astronomów. Przede wszystkim Organizacja Narodów Zjednoczonych proklamowała rok 2009 Międzynarodowym Rokiem Astronomii. To pierwsze w historii badań astronomicznych globalne, w skali całej Ziemi, zwrócenie uwagi jej mieszkańców na wagę i znaczenie astronomii w naszym codziennym życiu, w rozumieniu naszego miejsca w otaczającym świecie, w rozwoju badań naukowych i technologicznym postępie dziejącym się wokół nas. Oczywiście nakłada to na nas wiele obowiązków. Astronomowie muszą jeszcze bardziej otworzyć swoje obserwatoria i pracownie na publiczność żądną wiedzy. Nauczyciele i popularyzatorzy nauki powinni zintensyfikować swoje działania i pracę edukacyjną. Planetaria muszą opracować nowe programy i sposoby jeszcze szerszego i atrakcyjniejszego dotarcia do świadomości swoich widzów i organizowanych warsztatów naukowych. I tak dalej, i tak dalej. Wszyscy mamy nad głowami to samo niebo, ten sam świat gwiazd. Odkrywajmy więc piękno tego świata, starajmy się go poznać i zrozumieć i dzielmy się tymi odkryciami z innymi.

Bardzo ważnym wydarzeniem dla popularyzacji astronomii w Polsce było otwarcie, na początku jesieni 2007 r., na górze Lubomir, na miejscu historycznej, ale bardzo ubogiej stacji obserwacyjnej, gdzie odkryto 3 „polskie” komety, obserwatorium z prawdziwego zdarzenia. Zasługa to niewątpliwa całej gminy Wiśniowa z wójtem Julianem Murzynem na czele. Murowany budynek zwieńczony jest dwoma kopułami o średnicy 5 i 3 m, które będą wyposażone w teleskopy o średnicy odpowiednio 60 i 25 cm. To naprawdę wspaniałe! Serdecznie gratulujemy Panu Wójtowi i Jego Współpracownikom.

O obu tych wydarzeniach piszemy wewnątrz tego numeru. Ale stało się jeszcze coś, co P.T. Prenumeratorów „Uranii — Postępów Astronomii” dotyka bezpośrednio. Mianowicie Wspólnota Europejska postanowiła jeszcze nie wprowadzać w Polsce obowiązkowego VAT-u na czasopisma naukowe. Nie musimy więc podnosić ceny naszego pisma i w dalszym ciągu zachować dotychczasową, nie zmienianą od kilku lat, stawkę prenumeraty.

Do ważnych wydarzeń odchodzącego roku należało też stanowisko Zarządu Głównego PTA w sprawie przystąpienia Polski do ESO. Upoważniony przez Zgromadzenie Ogólne PTA na Zjeździe w Kielcach, ZG PTA w dniu 6 listopada 2007 r. podjął uchwałę, która jednoznacznie rekomenduje przystąpienie Polski do tej najważniejszej organizacji astronomicznej w Europie. Dokument ten publikujemy na s. 33.

Kończący się rok 2007 był rokiem heliofizyki. Mijał bez specjalnego zwracania na ten fakt uwagi. Na Słońcu niewiele się działo, bo to przecież okres minimum aktywności. Ale trwały intensywne badania naszej dziennej gwiazdy. Mówił o tym pięknie na Zjeździe Polskiego Towarzystwa Astronomicznego profesor Paweł Rudawy z Wrocławia, a następnie napisał dla nas interesujący artykuł. Otwieramy tym artykułem bieżący numer. Piszemy też, piórem Krzysztofa Ziołkowskiego z CBK, o ambitnym japońskim projekcie przywiezienia na naszą planetę próbki materii z planetoidy.

Wreszcie, do wydarzeń ostatnich miesięcy 2007 r. zaliczyć należy niezwykły wybuch jasności komety Holmesa — w ciągu paru dni jej blask wzrósł przeszło milion razy. I z komety trudno dostrzegalnej przez duże teleskopy, nagle stała się widoczna gołym okiem. Spowodowało to duże zaciekawienie naszych Czytelników i pytania o ten obiekt, na które z przyjemnością odpowiadaliśmy. O obserwacjach tej komety piszą doktoranci astronomii z Torunia. Ciągle nie są znane przyczyny tak niezwykłego „wybuchu”.

Z innych spraw poruszanych w tym zeszycie to przypomnienie sylwetki „zapomnianego” prezesa Polskiego Towarzystwa Astronomicznego prof. Edwarda Warchałowskiego, geodety, późniejszego rektora Politechniki Warszawskiej oraz esej fantastycznonaukowy. Ponadto tradycyjnie kalendarzyk astronomiczny, galeria galaktyk, felieton muzyczny, ciekawe strony internetowe, „krzyżówka”…

Życzę Państwu wszelkiej pomyślności w Nowym Roku oraz zawsze przyjemnej lektury naszego pisma.