W numerze:

· Interferometria kosmiczna, czyli astrofizyka
  obserwacyjna wkracza w XXI wiek

Krzysztof Rochowicz

· Co to jest czarna dziura?

Andrzej Krasiński

· Zagadka błysków gamma Cz. III: BATSE
  — nowy satelita

Tomasz Bulik, Paweł Lipszyc

· Cykle życia radioźródeł pozagalaktycznych

Marek Jamrozy

teleskop kosmiczny Hubble'a
obserwuje:

· Kosmiczny bąbel

· Muśnięcie galaktyk

· Narodziny gwiazd w M 20

rozmaitości:

· Słońce nie lubi kurzu

· Bardzo jasne i ciepłe galaktyki

· Czy naprawdę tak duża

· Mistyka i rzeczywistość kamery CCD

· O molekuły wcale nie tak trudno

· Trudny start

astronomia w szkole:

· Jak prowadzić całkiem zbędne lekcje…

· Horror w pasie planetoid

· Z Dąbrowy Górniczej bliżej do gwiazd

poradnik obserwatora:

· Obserwacje Merkurego i Wenus

galeria Mgławic Messiera:

· Nowy narybek (M46-M50)

P.T. Miłośnicy astronomii obserwują:

· Leonidy 1999 — deszcz meteorów
  z prawdziwego zdarzenia!

recenzje:

· Donald K. Yeomans „KOMETY. Od
  starożytności do…”

ośla łączka?

· Spacer do…

· Trzy błędy w jednym wierszu

kalendarz astronomiczny 2000:

· maj „” czerwiec

ciekawe adresy internetowe

rozrywka z Uranią:

 Na okładce:

Pierwsze w roku 2000 zdjęcie, uzyskane teleskopem kosmicznym po jego grudniowej naprawie, przedstawia mgławicę Eskimos (NGC 2392), położoną w odległości 5000 l.św. w konstelacji Bliźniąt. W jej środku widzimy umierającą gwiazdę o masie zbliżonej do słonecznej. Jakieś 10 tysięcy lat wcześniej rozpoczął się proces tworzenia mgławicy planetarnej, która dawnym obserwatorom (obiekt odkrył William Herschel w roku 1787) kojarzyła się z twarzą otuloną futrzanym kapturem.
    Fot. NASA, ESA, A. Fruchter i ERO team.

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Czarne dziury, potężne wybuchy gamma, tajemnice życia pozagalaktycznych radioźródeł oraz perspektywy pomiaru położeń gwiazd z fantastyczną wręcz dokładnością pozwalającą wykrywać planety wielkości Ziemi wokół odległych gwiazd to zagadnienia, które są treścią głównych artykułów niniejszego zeszytu. W „Rozmaitościach” uzupełniamy je krótszymi informacjami m.in. o problemach badania Marsa przy pomocy sond kosmicznych, o kurzu, którego nie lubi Słońce, o ultrajasnych galaktykach podczerwonych i o wykorzystaniu kamer CCD w amatorskiej praktyce astronomicznej.

Nasza Galeria Mgławic Messiera zbliża się do półmetka. Doszliśmy już do obiektu M50 — „gromady otwartej gwiazd w kształcie serca”. A w fotograficznej „Galerii Uranii” publikujemy kolejne, piękne zdjęcia wykonane przez naszych Czytelników.

Obserwatorzy meteorów mieli w listopadzie deszcz meteorów z prawdziwego zdarzenia. W nocy z 17 na 18 listopada 1999 roku Leonidy sypnęły obficie! O obserwacjach tych zjawisk pisze Arkadiusz Olech.

Bogata jest w bieżącym zeszycie rubryka Astronomia w Szkole. Dariusz W. Nelle pisze o swej inicjatywie organizacji szkolnego obserwatorium astronomicznego w Dąbrowie Górniczej. Nasza koleżanka, Magda Sroczyńska-Kożuchowska proponuje przeprowadzenie prostego rachunku, aby zdać sobie sprawę z realności obrazów przedstawiających nam widoki przelatujących obok statków kosmicznych i grożących zderzeniem planetoid. A Juliusz Domański „radzi” jak prowadzić całkiem zbędne lekcje!

Liczne są ogłoszenia o zbliżających się imprezach astronomicznych. Miłośnicy astronomii będą mieli i obóz szkoleniowy dla obserwatorów komet, i obóz obserwacyjny. Astronomowie zawodowi zainteresowani teleskopem SALT spotkają się w Toruniu na specjalnej konferencji poświęconej temu teleskopowi i programom badawczym, którym on może służyć. A Polskie Towarzystwo Astronomiczne zaprasza na dwudniowy cykl wykładów w CAMK-u w Warszawie na temat: „Pozasłoneczne układy planetarne”. Wykładowcami będą najznakomitsi polscy specjaliści w tej dziedzinie z odkrywcą pierwszego pozasłonecznego układu planetarnego — profesorem Aleksandrem Wolszczanem.

Jak zwykle, kalendarzyk astronomiczny publikujemy z dwumiesięcznym wyprzedzeniem. Mamy nadzieję, że w ten sposób wszyscy miłośnicy gwiezdnego nieba będą mogli spokojnie i z rozwagą przygotować się do wiosennych obserwacji.

Po ogłoszeniu w „Wiedzy i Życiu” o naszym istnieniu, przybyło nam wielu nowych prenumeratorów. Witam ich w gronie naszych Czytelników.

Wszystkim PT Czytelnikom życzę przyjemnej i pożytecznej lektury.