W numerze:

· Na podbój Marsa

Karolina Zawada

· Po 122 latach Wenus ponownie na
  tarczy Słońca

Tadeusz Jarzębowski

· O prędkości ucieczki galaktyk

Jerzy Kuczyński

· Promieniowanie decymetrowe Jowisza

Tomasz Kamiński

· Natura aktywności słonecznej

Bartosz Dąbrowski

w kolorze:

· Galeria Uranii

rozmaitości:

· XMM-Newton zwątpił w ciemną energię

· Zanieczyszczenia świetlne

· Plejady — daleko czy blisko?

· Niezwykła misja

w kraju:

· II Seminarium Meteorytowe, Olsztyn
  24-26 kwietnia 2003 r.

· Patrz w niebo i… pod nogi!

galeria obiektów NGC:

· NGC 891; NGC 936; NGC 1023

astronomia w szkole:

· Astronomia w podręczniku dla szkół
  ponadgimnazjalnych

kalendarz astronomiczny 2004:

· maj – czerwiec

poradnik obserwatora:

· Interesujące obiekty: Baran,
  Bliźnięta

astronomia i muzyka:

· Noc komety i gwiezdny pył

relaks z Uranią:

· krzyżówka

ciekawe strony internetowe

 Na okładce:

Fragment powierzchni Marsa w rejonie Doliny Marinerów.
    Europejska stacja kosmiczna Mars Express stała się sztucznym satelitą Marsa, który po bardzo eliptycznej (od 258 do 11560 km nad powierzchnią) i prawie biegunowej (kąt nachylenia 86,3°) orbicie obiega Czerwoną Planetę w ciągu 7,5 godz. W dniu 14 stycznia 2004 r., gdy odległość stacji od powierzchni planety wynosiła 275 km, jej Stereoskopowa Kamera Dużej Rozdzielczości (HRSC) zrobiła kolorowe, 3-wymiarowe, zdjęcie obszaru o wymiarach 1700×65 km w poprzek (z południa na północ) marsjańskiego Wielkiego Kanionu z rozdzielczością 12 m na piksel. Tak dokładnego zdjęcia Marsa z orbity jeszcze dotychczas nigdy nie uzyskano. Na okładce przedstawiamy fragment tego zdjęcia.
    Całemu przedsięwzięciu patronuje Europejska Agencja Kosmiczna (ESA), Niemiecki Instytut Badań Planetarnych (DLR) i Instytut Nauk Geologicznych Wolnego (Freie) Uniwersytetu w Berlinie (G.Neukum)

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Wszystkie media fascynują się kolejnymi sukcesami w badaniach Marsa. Docierają do Czerwonej Planety kolejne stacje kosmiczne, lądują na jego powierzchni i wędrują po nim roboty: Spirit (Duch) i Opportunity (Okazja). Prezydent George Bush zapowiedział podjęcie przez Stany Zjednoczone historycznej misji lądowania człowieka na tej planecie. Możemy tylko się cieszyć, że ambitne rezultaty i plany misji kosmicznych docierają „pod strzechy”, zmieniając sposób myślenia każdego z nas i perspektywy cywilizacyjne całej ludzkości. Nasze czasopismo nie chce pozostawać w tyle i, po raz kolejny, pragnie przedstawić naszym Czytelnikom te gorące jeszcze rezultaty badań Czerwonej Planety. Pani Karolina Zawada opisuje ostatnie kilku tygodni podboju Marsa, a na kolorowych stronach pokazujemy świeżo uzyskane obrazy powierzchni tej planety. Ale pamiętajmy, sukcesy nie przychodzą łatwo: do tej pory 2/3 misji marsjańskich zakończyło się fiaskiem i wielu astronautów straciło życie. Nowo odkrytym obiektom topograficznym Marsa zostaną nadane nazwy upamiętniające nazwiska astronautów, którzy zginęli rok temu w katastrofie promu kosmicznego Columbia.

Astronomia współczesna to nie tylko marsjańska odyseja. Odkrywane są nowe zjawiska w odległych galaktykach, wokół dalekich gwiazd i bliższych nam ciał niebieskich. Piszemy o tym w Rozmaitościach. Przypominamy niezwykłą historię stacji kosmicznej Voyager 2, która od przeszło 26 lat wędruje przez bezkresne czeluście Kosmosu. Powracamy do sprawy prędkości ucieczki galaktyk i przesunięcia ku czerwieni, a więc odległości w rozważaniach kosmologicznych krótkim artykułem Jerzego Kuczyńskiego.

W czerwcu br. będziemy świadkami niezwykłego zjawiska — przejścia Wenus przed tarczą słoneczną. Już teraz szczegółowo opisuje to zjawisko Tadeusz Jarzębowski i piszą o nim Barbara Cader-Sroka i Paweł Rudawy, polscy krajowi koordynatorzy europejskiego Programu VT-2004.

W końcu ubiegłego i na początku bieżącego roku mieliśmy okazję obserwować w Polsce niezwykłe i piękne zorze polarne. Wiele zdjęć tych zjawisk wykonanych przez naszych Czytelników w różnych rejonach Polski już publikowaliśmy, inne będziemy jeszcze drukować. Są one świadectwem oddziaływania zjawisk na Słońcu z ziemską atmosferą. Naturę aktywności słonecznej wyjaśnia Bartosz Dąbrowski, którego rozprawa doktorska dotyczy właśnie tego problemu.

Kończy się 50-letni okres radiowych badań planet. Jowisz jest drugim, po Słońcu najjaśniejszym, źródłem promieniowania radiowego na niebie. Jego promieniowanie odkryto w roku 1955, ale do dzisiaj natura tego promieniowania nie jest do końca wyjaśniona. O decymetrowym promieniowaniu Jowisza pisze Tomasz Kamiński

W Astronomii w Szkole przedstawiamy jeden z podręczników fizyki dla szkół ponadgimnazjalnych. Jakość obecnie tworzonych i zalecanych szkołom podręczników konkurować może chyba tylko z jakością ustaw uchwalanych przez nasz obecny parlament! Nie wróży to nam dobrze! Oj, nie wróży!

Jak zwykle przynosimy informacje o ciekawych obiektach, radzimy, jak i co obserwować, zapowiadamy zjawiska astronomiczne, jakich świadkami będziemy w maju i czerwcu.

Życzę Państwu miłej lektury i przyjemności w odkrywaniu piękna otaczającego nas świata. Świata gwiazd, galaktyk i planet przede wszystkim.