W numerze:

· Polskie Towarzystwo Astronomiczne ma
  75 lat!

Adam Michalec

· Współczesny powrót do badań struktury
  wewnętrznej gwiazd

Evry Schatzman

· Niebo nieznane

Stanisław Bajtlik

· Kosmiczne pochodzenie pól elektroma-
  gnetycznych ekstremalnie niskiej
  częstotliwości na powierzchni Ziemi

Andrzej Kułak

· Układ Jowisza

Jarosław Dyks

teleskop kosmiczny Hubble'a
obserwuje:

· Najmasywniejsze znane gwiazdy.

· Odchudzanie gwiazd.

rozmaitości:

· Niebo w podczerwieni.

· Voyager liderem.

· Nowe zagadki na Io.

· Los Wszechświata.

· Polarna fontanna Ziemi.

recenzje:

· Trzeci etap wędrówki po krętych
  ścieżkach nauki

w kraju:

· Zlot Miłośników Astronomii czyli
  OZMA 1997

miłośnicy astronomii obserwują:

· Perseidy 1997

poradnik obserwatora:

· Fotografowanie nieruchomym
  aparatem

elementarz Uranii:

· Promieniowanie elektromagnetyczne
  jako źródło informacji o Wszechświecie

konkurs:

· Czy znasz Układ Słoneczny?

kalendarz astronomiczny '98:

· kwiecień – czerwiec

krzyżowka

 Na okładce:

Taką koronę słoneczną mogli podziwiać 26 lutego br. świadkowie całkowitego zaćmienia Słońca w Ameryce Środkowej. Już następne tego rodzaju zjawisko zobaczymy w Europie 11 sierpnia przyszłego roku. Do tego tematu wrócimy na łamach „Uranii–PA”.(fot. J. Horne, Sky & Telescope).

Szanowni i Drodzy Czytelnicy

Oddajemy w Wasze ręce drugi zeszyt nowej URANII. Pracę nad jego treścią i kształtem zakończyliśmy w dniach bliskich 525 rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika. Tej rocznicy poświęcone było wiele imprez w różnych ośrodkach naukowych naszego kraju. W Toruniu na przykład, zgodnie z przeszło 120-letnią tradycją, odbyły się stosowne posiedzenia naukowe, wieczornice, akademie i koncerty — słowem cały festiwal kopernikowski, którego głównymi organizatorami byli (jak co roku) Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Towarzystwo Naukowe, Muzeum Okręgowe z Domem Kopernika i oczywiście PTMA. W Olsztynie świętowano 25-lecie Planetarium i Obserwatorium Astronomicznego. Podobnie było w wielu innych miastach i ośrodkach naukowych. Poświęciliśmy już tej rocznicy trochę miejsca w poprzednim zeszycie, ale mamy zamiar wracać do niej także w kolejnych numerach. Teraz przypominamy genezę i działalność Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, które powstało w Toruniu 75 lat temu, w czasie pierwszego po odzyskaniu niepodległości zgromadzenia polskich astronomów w 450 rocznicę urodzin Kopernika.

Jednym z podstawowych artykułów tego zeszytu jest, adaptowany dla nas przez Autora, wykład dra Andrzeja Kułaka z Krakowa wygłoszony na zeszłorocznym Walnym Zjeździe PTA w Zielonej Górze, poświęcony polom elektromagnetycznym o ekstremalnie niskiej częstotliwości. Jak one powstają, jaki mają wpływ na życie, czy stanowią zagrożenie dla naszej biosfery? Proszę o tym czytać na stronach 60-67.

Astronomowie zaglądają czasem tam, gdzie ani oko, ani ucho nic zdziałać nie mogą — do wnętrza gwiazd. Trzeba się przy tym posłużyć matematyką i prawami fizyki. Nowa fala zainteresowania strukturą wewnętrzną gwiazd została sprowokowana nowymi, bardziej precyzyjnymi danymi obserwacyjnymi, m.in. uzyskanymi przez satelitę Hipparcos. Pisze o tym na str. 54-57 profesor Evry Schatzman, znakomity astrofizyk francuski.

„Niebo nieznane” to tytuł artykułu doktora Stanisława Bajtlika z Warszawy (str. 58-59). Dowiadujemy się z niego m.in. o odkryciu nowej galaktyki, dotychczas skrytej za gwiazdami bliskimi środka naszej Drogi Mlecznej. Magister Jarosław Dyks z Torunia przedstawia nam planetę Jowisz i jej rodzinę (str.68-72). Krąży wokół niej stacja kosmiczna Galileo, której odkrycia mamy zamiar przybliżać w następnych naszych zeszytach.

Miłośnicy astronomii znajdą w tym zeszycie m.in. podsumowanie obserwacji roju meteorów w artykule Arkadego Olecha z Warszawy pt. „Perseidy 1997” i sprawozdanie Karola Wenerskiego z Bydgoszczy ze Zlotu Miłośników Astronomii OZMA '97 wraz z zaproszeniem na następny zlot. W „Elementarzu Uranii” kontynuujemy opowieść doktor Magdaleny Sroczyńskiej-Kożuchowskiej ze „starej Uranii” o podstawowych zjawiskach i prawach, na których opiera się współczesna astronomia. W tym roku pani Magda pragnie odkrywać przed czytelnikami tajemnice o ciałach niebieskich zawarte w docierającym do nas promieniu świetlnym. Doktor Kazimierz Schilling z Olsztyna prowadzi nas „po krętych ścieżkach nauki” w swym przeglądzie nowo wydanych ksiażek, natomiast Wiesław Skórzyński doradza, jak fotografować niebo przy pomocy nieruchomego aparatu fotograficznego.

Doktor Tomasz Ściężor z Krakowa opracował „Kalendarzyk astronomiczny” na kolejne 3 miesiące. W ten sposób uzyskamy dwumiesięczne wyprzedzenie „Kalendarzyka” w stosunku do nominalnej daty zeszytu. Gdyby zdarzyło się jakieś nieprzewidziane opóźnienie w ukazywaniu się naszego pisma, obserwatorzy nie będą pozbawieni możliwości wcześniejszego planowania i następnie wykonywania obserwacji. Kolejne „Kalendarzyki” będą obejmowały okresy dwumiesięczne.

Zeszyt dopełniają: przepiękne zdjęcia wykonane teleskopem kosmicznym Hubble'a, kilka krótkich informacji o najnowszych odkryciach, konkurs dotyczący znajomości ciał Układu Słonecznego, krzyżówka i listy naszych Czytelników. A na okładce prezentujemy zdjęcie niewidocznego w Polsce zaćmienia Słońca w dniu 26 lutego 1998 roku.

Życzę Państwu przyjemnej lektury,