URANIA — Postępy Astronomii o n l i n e
archiwum
U-PA 3/2001
 W numerze:
· Twarzą w twarz z Erosem, czyli wyniki
  rocznych badań sondy NEAR
Tomasz Kwiatkowski
· Szkice kosmogoniczne cz. II: Na początku
  był kamień
Honorata Korpikiewicz
· Wielkie komety minionego stulecia
Tomasz Ściężor
· Jak znaleźć planetę poza Układem
  Słonecznym? cz.I
Andrzej Niedzielski
w kolorze:
· Ludzie widziani z orbity
· M81–M83
· Galeria Uranii
galeria Mgławic Messiera:
· Od Oriona do Południowego Wiru
  (M 78 – M 83)
w kraju:
· Obóz szkoleniowo–obserwacyjny PTMA
· Styczniowe zaćmienie Księżyca raz
  jeszcze
· XVII Ogólnopolskie Młodzieżowe
  Seminarium Astronomiczne w Grudziądzu
· Pierwszy Toruński Festiwal Nauki i Sztuki
na świecie:
· Ubezpieczenia sprzętu i ludzi w Kosmosie
  — 11. Międzynarodowa Konferencja
  Kosmiczna (Rzym 15–16 marca 2001)
rozmaitości:
· Jaki jest wiek powierzchni Io?
· Nowość wśród aktywnych galaktyk
  wczesnego Wszechświata?
· Życie wokół Epsilon Reticuli?
· Aktywne życie komety Hale'a–Boppa
· Jeszcze jeden rzut oka na Marsa
in memoriam:
· cały artykułRozalia Szafraniec (1910–2001)
elementarz Uranii:
· Całkiem luźno o gęstości
kalendarz astronomiczny 2001:
· lipiec – sierpień
poradnik obserwatora:
· cały artykułFotografowanie gromad gwiazd
relaks z Uranią:
· krzyżówka z Rozetą
ciekawe strony internetowe
 Na okładce:
duża wersja okładki
Mgławica planetarna Kocie Oko (NGC 6543) w nowym „świetle” i nowych barwach. Na uzyskany przed kilku laty przy pomocy HST portret nałożono obraz emisji promieniowania X, zarejestrowany przez orbitalne obserwatorium Chandra (barwa niebieska). Obiekt znajduje się w odległości ok. 3000 l.św. w gwiazdozbiorze Smoka. Fot. NASA/HST, UIUC.
    Fot. NASA, Hubble Heritage Team (STScI/AURA)

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Przepięknym kosmicznym kwiatem na okładce wita Państwa pierwsza wiosenno–letnia „Urania” 2001 roku. Na Ziemi wiosenne kwiaty są symbolem budzącego się i radośnie rozwijającego życia. Ofiarujemy je, aby sprawić przyjemność osobom obdarowywanym. My też pragniemy tym kwiatem otworzyć nowy numer i jego treścią sprawić przyjemność Wam, Drodzy Czytelnicy! Ten kosmiczny kwiat to mgławica planetarna „Kocie Oko”. Wiccej szczegółów o niej znajdziecie na jednej z następnych stron.

Niespełna dwa miesiące temu, nieomal w Dzień Zakochanych, po prawie rocznych „zalotach”, wylądował na planetce Eros aparat kosmiczny wysłany z Ziemi: sonda NEAR–Shoemaker. Jej „oczy i uszy” oraz zdobycze badawcze przedstawia Tomasz Kwiatkowski z Poznania. Następnie poznanianka Honorata Korpikiewicz kontynuuje swą opowieść z poprzedniego zeszytu o naszym rozumieniu dróg powstawania Układu Planetarnego, a trochę dalej Andrzej Niedzielski z Torunia rozważa, jak znależć planetę poza Układem Słonecznym. Te planetarne opowieści uzupełniają kolejne przepiękne zdjęcia Marsa, do którego właśnie wystartowała nowa sonda w swą „Odyseję Kosmiczną 2001”, oraz jeszcze jeden rzut oka (piórem Tomasza Ściężora z Krakowa) na komety minionego stulecia.

Ciała Układu Planetarnego dominują w naszym zeszycie, ale nie zaniedbujemy galaktyk. Okazją do tego są piękne mgławice i galaktyki, na które przyszła kolej w naszej Galerii Mgławic Messiera. Wykorzystaliśmy tę okazję i prezentujemy je na naszych stronach kolorowych. Bogate są informacje o imprezach krajowych (Seminarium Młodzieżowe w Grudziądzu, Festiwal Nauki i Sztuki w Toruniu) i zagranicznych (ubezpieczenia w Kosmosie) oraz Rozmaitości. Wreszcie publikujemy Elementarz Uranii zapowiadany już w poprzednim zeszycie. Wtedy, w ostatniej chwili musieliśmy znaleźć miejsce dla innych materiałów. Usunęliśmy Elementarz, ale zapomnieliśmy o usunięciu odpowiedniego zdania z naszego słowa wstępnego. Przepraszamy. Przepraszamy też za mylne stwierdzenie w „stopce redakcyjnej” poprzedniego zeszytu, że został on „zamknięty w październiku”, podczas gdy pracowaliśmy nad nim do połowy lutego 2001 roku.

Z wielkim żalem musimy zawiadomić Państwa o śmierci, do niedawna nestorki polskich astronomów, dr Rozalii Szafraniec z Krakowa. Obszerne wspomnienie Jana Mietelskiego o tej niezwykłej osobie publikujemy na str. 132–133.

Jak zwykle, Poradnik Obserwatora, Kalendarz Astronomiczny i Galeria Uranii dopełniają treść naszego zeszytu.

Życzę Państwu przyjemnej i pożytecznej lektury

Andrzej Woszczyk
Toruń, w kwietniu 2001 r.
© „Urania — Postępy Astronomii”
webmaster: Marek Gołębiewski