W numerze:

· Krótkoczasowe zjawiska radiowej
  aktywności Słońca

Bartosz Dąbrowski

· Badania fizyki wybuchów komet

Piotr Gronkowski

· Kosmiczne katastrofy XX wieku

Walentin I. Cwietkov

w kolorze:

· Grudziądz, OMSA 2007

· Plejady

· Jubileusz XXXV-lecia w Grudziądzu

· Galeria Uranii

· Przykładowe zdjęcia wykonane
  w ramach projektu EU-HOU

rozmaitości:

· Księżycowa twarz en face i z profilu

w kraju i ze świata:

· „Goście z Kosmosu” w Milanówku

· Nagroda Kartezjusza za rok 2006
  dla obserwatorium astronomii
  gamma H.E.S.S.

· XXIII Ogólnopolskie Młodzieżowe
  Seminarium Astronomiczne
  im. Prof. Roberta Głębockiego

· XXXV-lecie Planetarium i Obserwatorium
  Astronomicznego w Grudziądzu

· Jubileusz Oddziału Lubelskiego PTMA

· I Czerska Noc Astronomiczna

astronomia w szkole:

· Interaktywna astronomia w szkole

· Kolizje pomiędzy ciałami Układu
  Słonecznego — problem obliczania
  prędkości względnych ciał kosmicznych

galeria obiektów NGC:

· NGC 4314; NGC 4302 i NGC 4298

kalendarz astronomiczny 2007:

· Lipiec – sierpień

poradnik obserwatora:

· Interesujące obiekty: Strzała, Strzelec

recenzje:

· Andrzej Woszczyk „Astronomem być…”

astronomia i muzyka:

· Burza w… Planetarium

relaks z Uranią:

· Krzyżówka

ciekawe strony internetowe

 Na okładce:

Gromada otwarta M45, zwana też „Siedem Sióstr” oraz Plejady, to zespół kilkuset młodych, uformowanych zaledwie 100 mln lat temu, gwiazd zatopionych w chmurach pyłu międzygwiazdowego. Na zdjęciach w świetle widzialnym pył świeci odbitym światłem gwiazd, tworząc niebieską mgławicę refleksyjną (patrz rozkładówka). Na prezentowanym obrazie, w sztucznych kolorach, uzyskanym teleskopem kosmicznym Spitzera w świetle podczerwonym świeci sam pył: zimne kolory odpowiadają niższym temperaturom pyłu, ciepłe barwy (żółte i czerwone) najgorętszym obszarom obłoku.
   Gromada znajduje się w odległości ok. 400 lat św., prezentowany obszar ma rozmiar ok. 7 lat św. Badając gromadę, teleskop kosmiczny Spitzera dostarczył danych ukazujących wiele chłodnych, małomasywnych gwiazd, brązowych karłów i szczątkowych dysków wokół gwiazd.
   Źródło: NASA, JPL-Caltech, J.Stauffer

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Słońce, nasza dzienna gwiazda, ciągle ujawnia nowe formy swej aktywności. Znamy od czasów Galileusza plamy, później poznaliśmy protuberancje, rozbłyski, erupcje, granulacje, itd. A w bieżącym zeszycie Bartek Dąbrowski przedstawia nam swoje badania „szpilek radiowych” i wyraża przekonanie, że badanie tej formy aktywności słonecznej może dostarczyć nam unikatowych informacji o drobnoskalowych, krótkotrwałych procesach fizycznych, jakie zachodzą na Słońcu. Bardzo polecam lekturę tego artykułu.

Pojawienie się efektownej komety i niespodziewany wzrost jej jasności na początku bieżącego roku zwróciły naszą uwagę na to zjawisko. Ponieważ wiedzieliśmy, że od wielu lat dr Piotr Gronkowski w Uniwersytecie Rzeszowskim pracuje nad zagadnieniem tzw. wybuchów, czyli nagłych zmian jasności komet, zwróciliśmy się do niego o artykuł na ten temat. W rezultacie możemy przybliżyć Państwu to zagadnienie piórem badacza, który solidnie zgłębił ten problem. Dodatkowo, ten sam autor omawia w Astronomii w szkole kolizje pomiędzy ciałami Układu Słonecznego i wyjaśnia tajniki obliczania prędkości względnej zderzających się ciał kosmicznych.

Do zderzeń ciał niebieskich nawiązuje też artykuł Walentina Cwietkowa z Moskwy, o kosmicznych katastrofach XX wieku. Autor przypomina w nim dwa wydarzenia: spadek meteorytu Sikhote-Alin 12 lutego 1947 r. (60 lat temu!) i meteorytu tunguskiego 30 czerwca 1908 r. (w przyszłym roku będzie setna rocznica tej katastrofy). Różna była historia badań obu tych zjawisk i ciekawe jest przypomnienie współczesnego obrazu, jaki wyłonił się z tych badań. Artykuł ten jest treścią wykładu, jaki autor, uczestnik wypraw naukowych w rejony spadku obu meteorytów, wygłosił na specjalnym spotkaniu polskich pasjonatów meteorytów w Milanówku w lutym 2007 r. O spotkaniu pisze w tym zeszycie na s. 117 Jacek Drążkowski.

Nasi koledzy, astronomowie biorący udział w pracach eksperymentu obserwatorium promieniowania gamma (H.E.S.S.) otrzymali europejską Nagrodę Kartezjusza za rok 2006. Gratulujemy im tego prestiżowego wyróżnienia i piszemy o nim na s. 118.

Z wydarzeń krajowych omawiamy grudziądzkie Ogólnopolskie Młodzieżowe Seminarium Astronomiczne, czerską Noc Astronomiczną, jubileusz Planetarium i Obserwatorium Astronomicznego w Grudziądzu oraz jubileusz Oddziału Lubelskiego PTMA.

W Astronomii w szkole zwracamy uwagę wszystkim zainteresowanym, a przede wszystkim nauczycielom przedmiotu fizyka z astronomią na interaktywny program astronomiczny EU-HOU, dzięki któremu uczniowie wraz z nauczycielem obserwować mogą nawet 2-metrowym teleskopem na Hawajach i wprawiać się w prawdziwych badaniach naukowych. Kilku uczniów dokonało już prawdziwych odkryć! Pisze o tym Krzysztof Rochowicz.

W Galerii galaktyk Dariusz Graczyk przedstawia galaktyki NGC 4314, 4302 i 4298. Wiesław Skórzyński wskazuje interesujące obiekty w gwiazdozbiorach letnich Strzały i Strzelca. To, co dzieje się interesującego na niebie w lipcu i sierpniu, opisuje Tomasz Ściężor w kalendarzyku astronomicznym. Na stronach kolorowych przedstawiamy zdjęcia komety McNaughta (C/2006 P1) wykonane przez naszego Czytelnika Grzegorza Czechowskiego w Polsce.

Jerzy M. Kreiner recenzuje książkę niżej podpisanego pt. Astronomem być…, a Jacek Drążkowski omawia płytę CD z zapisem koncertu Józefa Skrzeka w Planetarium Śląskim.

Życzę Państwu przyjemnej lektury i pogodnego nieba.