W numerze:

· Stworzenie świata według współczesnej
  kosmologii

Michał Heller

· Czarne dziury w promieniach Roentgena
  cz.II

Marek Gierliński, Andrzej A. Zdziarski

· Ekscentryczna orbita Ziemi w układzie
  planetarnym Kopernika

Antoni Opolski

· Sekrety 32-m radioteleskopu w Toruniu

Eugeniusz Pazderski

w kolorze:

· RT-4.

· Całkowite zaćmienia Słońca.

· Galeria „Uranii”.

· NGC 2997.

rozmaitości:

· Porażka masywnej ciemnej materii?

· Tysięczny pulsar.

· Badania komet in situ.

· Trzęsienia Ziemi — Księżyc niewinny.

· Mokry Wszechświat.

· Największy teleskop świata już pracuje!

elementarz Uranii:

· W cieniu Księżyca, czyli… czego nie
  zobaczymy w Polsce

poradnik obserwatora:

· Zaćmienie w obiektywie

Galeria Mgławic Messiera:

· Hantle wśród gwiazd (M25–M30)

astronomia w szkole:

· Kosmiczny piruet

P.T. Miłośnicy Astronomii obserwują:

· Obserwacje gwiazd zmiennych w 1998
  roku, czyli parada supernowych

in memoriam:

· Stanisław Wojciech Mrozowski
  (1902–1999)

kalendarz astronomiczny '99:

· lipiec – sierpień

ciekawe adresy internetowe…

konkurs:

· Czy znasz Układ Słoneczny? (cz. VII)

krzyżówka

 Na okładce:

Obszar Chamaeleon I — kompleks jasnych mgławic i gorących gwiazd — w gwiazdozbiorze Kameleona, blisko południowego bieguna nieba. Obraz ten został uzyskany przez złożenie 6 zdjęć zrobionych w pierwszych dniach marca 1999 roku teleskopem nr 1 (ANTU) zespołu VLT w Chile w barwach widzialnej V, czerwonej R i podczerwonej I. Prezentowane pole mierzy 6.8 × 11.2 (minuty łuku)².

Szanowni i Drodzy Czytelnicy

Stworzenie świata według współczesnej kosmo-logii” to tytuł artykułu otwierającego ten zeszyt Uranii. Jego autorem jest ksiądz profesor Michał Heller, znakomity kosmolog i filozof. Jest to jeden z rozdziałów książki Księdza Profesora pt. „Czy fizyka jest nauką humanistyczną?”. Autor analizuje w nim samo pojęcie stworzenia świata zarówno z punktu widzenia filozofii i teologii jak i współczesnej kosmologii relatywistycznej i kwantowej. Jesteśmy przekonani, że ten piękny i jasny wykład historii Wszechświata odpowie na pytania dotyczące początków Kosmosu stawiane przez wielu naszych Czytelników.

Promienie X pozwoliły astronomom przeniknąć w najbliższe sąsiedztwo czarnej dziury i zajrzeć do obszarów gdzie grawitacja jest miażdżąca, temperatury niewyobrażalne, a wyzwalane energie iście piekielne. Te najbardziej niezwykłe obiekty Wszechświata, jakie mogą badać współcześni astronomowie, czarne dziury, są przedmiotem kolejnego artykułu mgr Marka Gierlińskiego i profesora Andrzeja Zdziarskiego. Jest to kontynuacja artykułu z poprzedniego zeszytu.

Profesor Antoni Opolski prowadzi nas po kolejnych rozdziałach kopernikowskiego „De Revolutionibus”. Śledzimy razem z Profesorem drogę rozumowania i obliczenia przy pomocy których Mikołaj Kopernik udowodnił, że obserwowany ruch Słońca po ekliptyce jest ruchem pozornym i że „ruch ciał niebieskich jest jednostajny, kolisty lub z ruchów kolistych złożony”. Jak poradził sobie Kopernik z ekscentrycznością orbity ziemskiej i czy dobrze wyjaśnił obserwowany ruch Słońca? Na to pytanie Czytelnicy znajdą odpowiedź w artykule Profesora Opolskiego na str. 118.

Wielu Czytelników pytało nas ostatnio o największy polski 32 metrowy radioteleskop. Dziś jeden z jego twórców, mgr Eugeniusz Pazderski, przedstawia nam wiele tajników jego konstrukcji, jego wyposażenia i problemów eksploatacji. Jest to dobrej klasy europejskiej, „żywy”, ciągle udoskonalany i pracujący 24 godziny na dobę, instrument badawczy. Wkrótce napiszemy więcej o astronomii uprawianej tym instrumentem.

Bieżące Rozmaitości bogate są w doniesienia o nowych odkryciach astronomicznych, nowych teleskopach oddawanych w ręce astronomów i nowych obrazach odległych galaktyk. Dużo miejsca poświęcamy sierpniowemu zaćmieniu Słońca. Pragniemy w ten sposób dać jak najwięcej informacji, aby nasi Czytelnicy mogli dobrze przygotować się do tego największego w tym wieku w Europie spektaklu astronomicznego. W naszej Galerii Mgławic Messiera przedstawiamy kilka mniej znanych gromad oraz jedną z najsłynniejszych mgławic planetarnych M27. Obecna jest rubryka Astronomia w Szkole, choć w polskiej szkole jest coraz mniej astronomii. Relacjonujemy miłośnicze obserwacje gwiazd zmiennych w roku 1998 i, jak zwykle, publikujemy kalendarz astronomiczny.

W In memoriam przypominamy sylwetkę niedawno zmarłego w USA znanego fizyka, profesora Stanisława Mrozowskiego. Odszedł jeden z twórców polskiego ruchu miłośników astronomii, założyciel międzyszkolnego Koła Miłośników Astronomii w Gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie w roku 1919, z którego wyrosło w roku 1921 ogólnopolskie Towarzystwo Miłośników Astronomii. Ten „platoniczny miłośnik astronomii”, członek honorowy PTMA, znakomity, światowej sławy Uczony, był też wielkiego formatu człowiekiem i polskim patriotą całym sercem oddany Nauce i Ojczyźnie.

Życzę Państwu przyjemnej lektury