URANIA — Postępy Astronomii o n l i n e
archiwum
U-PA 4/2001
 W numerze:
· Wybuchy blasku komet
Piotr Gronkowski
· Słoneczne szpilki
Bartosz P. Dąbrowski
· Jak znależć planetę poza Układem
  Słonecznym? cz.II Metody poszukiwań
Andrzej Niedzielski
w kolorze:
· Słońce wciąż aktywne (okł. II)
· Obrazy Słońca wykonane przez sondę
  SOHO (wkł. I)
rozmaitości:
· Aktywność niewidocznej z Ziemi strony
  Słońca
· „Twarz Marsjanina” AD 2001
galeria Mgławic Messiera:
· Gromada galaktyk Virgo (M 84 – M91)
poradnik obserwatora:
· cały artykułFotografowanie galaktyk
w kraju:
· 50 lat amatorskich obserwacji Słońca
  w Polsce
· Dar dla Uniwersytetu Opolskiego
· XLIV Olimpiada Astronomiczna
  w roku szkolnym 2000/2001
· Dane statystyczne XLIV Olimpiady
  Astronomicznej
astronomia w szkole:
· Zadania XLIV Olimpiady Astronomicznej
· XLV Olimpiada Astronomiczna
  2001/2002
· Ćwiczenia z globusem zorientowanym
P.T.Miłośnicy Astronomii obserwują:
· Czyżby zmierzch obserwacji wizualnych?
kalendarz astronomiczny 2001:
· wrzesień – październik
relaks z Uranią:
· zamiast krzyżówki
ciekawe strony internetowe
Galeria Uranii:
· wschody i zachody
 Na okładce:
duża wersja okładki
Pierwsza strona

Zdjęcie Słońca wykonane w dalekim ultrafiolecie przez sondę SOHO, 18 stycznia 2000r.

Ostatnia strona

Zdjęcie Słońca wykonane w dalekim ultrafiolecie przez sondę SOHO, 14 września 1999r.
    Oba zdjęcia prezentują obrazy górnej chromosfery, w której panuje temperatura 60000K. Jasne struktury to obszary o wyższej temperaturze. Ogromne protuberancje, obserwowane na brzegu, są chmurami względnie chłodnego gazu zawieszonego w koronie.

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Słońce w ostatnich miesiącach było bardzo aktywne. Nic w tym dziwnego, bo przecież przeżywamy okres maksimum jego aktywności. Wielokrotnie publikowaliśmy piękne zdjęcia zórz polarnych, wykonane przez naszych czytelników i korespondentów, które są właśnie świadectwem stanu naszej dziennej gwiazdy. Bieżący zeszyt nawiązuje do tych zjawisk. Przynosi informacje o nowym przejawie radiowej aktywności Słońca — o tzw. „szpilkach słonecznych”, o aktywności Słońca na niewidocznej z Ziemi jego stronie i o jubileuszu 50 lat amatorskich obserwacji aktywności słonecznej w Polsce. Szpilki słoneczne są przedmiotem przygotowywanej przez Bartosza Dąbrowskiego (kiedyś przewodniczącego Sekcji Obserwatorów Słońca PTMA) rozprawy doktorskiej i właśnie On pisze o tych zjawiskach. 21 czerwca 2001 r. przypadnie pierwsze całkowite zaćmienie Słońca w tym tysiącleciu. Trzeba odbyć daleką podróż do Afryki, aby cieszyć się urokami tego zjawiska. Wielu naszych Czytelników jednak tam się wybiera. Podzielcie się z nami, proszę, wszystkimi swoimi zdjęciami, rysunkami i innymi wrażeniami z tej ekspedycji! Zapewne nie będzie tyle materiału jak w roku 1999, kiedy opublikowaliśmy specjalny, zaćmieniowy, numer „Uranii”, ale będziemy się starali Wasze obserwacje udostępnić wszystkim naszym Czytelnikom.

Kontynuujemy rozpoczęty w poprzednim zeszycie opis poszukiwań planet pozasłonecznych. Andrzej Niedzielski koncentruje się na opisie metod poszukiwań tych planet. W następnym numerze przedstawimy pełną listę znanych dotychczas egzoplanet. W kilku poprzednich zeszytach zajmowaliśmy się kometami głównie dzięki aktywności członków Sekcji Obserwatorów Komet PTMA i kol. Tomasza Ściężora. I w tym zeszycie komety są obecne: Piotr Gronkowski z Rzeszowa przedstawia zagadnienie nagłych wzrostów jasności komet, czyli wybuchów ich blasku i analizuje przyczyny tych zjawisk.

Wiele miejsca poświęcamy „Astronomii w szkole”. Prezentujemy zwycięzców rozstrzygniętej niedawno XLIV Olimpiady Astronomicznej i rozwiązania niektórych zadań. Nasi Młodzi Czytelnicy i P.T. Nauczyciele znajdą tam również zadania i regulamin nowej edycji Olimpiady (już XLV) na rok szkolny 2001/2002. W tejże rubryce, znany naszym Czytelnikom profesor Antoni Opolski z Wrocławia radzi jak niestandardowo można wykorzystać globus w praktyce nauczycielskiej. Natomiast w wydarzeniach krajowych odnotowujemy zaczątek obserwatorium astronomicznego w Uniwersytecie Opolskim i przygotowujący się Zjazd Polskiego Towarzystwa Astronomicznego we wrześniu br. w Krakowie. Program tego Zjazdu zapowiada się interesująco. Studenci starszych lat astronomii i zaawansowani miłośnicy astronomii też będą miłymi na nim gośćmi — wszyscy zainteresowani powinni skontaktować się z Lokalnym Komitetem Organizacyjnym Zjazdu w Krakowie!

W „Galerii mgławic Messiera” przypadła kolej na gromadę galaktyk Virgo (M84-M91). Bardzo bogata to gromada, toteż i więcej miejsca musieliśmy jej poświęcić. Przy okazji tak wielkiej ilości omawianych galaktyk w „Poradniku Obserwatora” Wiesław Skórzyński radzi, jak fotografować galaktyki. Natomiast Jerzy Speil zastanawia się, czy czasem nie następuje już zmierzch wizualnych obserwacji gwiazd zmiennych.

„Kalendarz astronomiczny” opisuje już wrześniowe i październikowe niebo i zjawiska, jakie będziemy mogli obserwować w końcu lata i na początku jesieni bieżącego roku.

Rozpoczyna się okres wakacji. Warto w tym czasie zwrócić uwagę na piękno otaczającego nas świata. Ogłaszamy konkurs na najlepsze zdjęcia „nieba” pierwszego roku nowego tysiąclecia!

Róbcie zdjęcia nieba i przysyłajcie je nam — najlepsze nagrodzimy!

Życzę Państwu przyjemnej lektury i pięknego lata

Andrzej Woszczyk
Toruń, w czerwcu 2001 r.
© „Urania — Postępy Astronomii”
webmaster: Marek Gołębiewski