W numerze:

· Satelity Drogi Mlecznej …czyli co się
  stanie, gdy podejdziesz za blisko

Krzysztof Hełminiak

· Masery SiO w otoczkach
  gwiazdowych

Leszek P. Błaszkiewicz

· Cztery hipotezy o pochodzeniu Księżyca

T. Zbigniew Dworak

w kolorze:

· Galeria Uranii

rozmaitości:

· Wenus za Księżycem, Wenus przed
  Słońcem

· Własne obserwatorium astronomicz-
  ne naprawdę tanim kosztem

· Trzy lata OSIRIS-a

· Widoki na Phoebe

· Pulsarowa para

· Kosmiczne szkło powiększające

· Pośrednie czarne dziury

w kraju:

· XX Ogólnopolskie Młodzieżowe Semina-
  rium Astronomiczne w Grudziądzu

· XLVII Olimpiada Astronomiczna

· Złapać spadającą gwiazdę

galeria obiektów NGC:

· NGC 1501; NGC 1502; NGC 1514

astronomia w szkole:

· Zadania XLVII Olimpiady Astronomicznej

astronomia i muzyka:

· Dźwięki czarnej dziury

In Memoriam:

· Prof. Jerzy Dobrzycki (1927 – 2004)

· Helena Wilma z Buzków Jaśko
  (1913 – 2004)

recenzje:

· Carl Sagan, Świat nawiedzany przez
  demony. Nauka jako światło w mroku

kalendarz astronomiczny 2004:

· wrzesień – październik

poradnik obserwatora:

· Interesujące obiekty: Delfin, Erydan

relaks z Uranią:

· fotozagadka

ciekawe strony internetowe

 Na okładce:

W pierwszej połowie br. na naszym niebie zagościły dwie komety osiągające jasności pozwalające na dostrzeżenie ich nieuzbrojonym okiem. Były to: kometa Bradfielda i C/2001 Q4 (NEAT). Na okładce widzimy kometę Bradfielda sfotografowaną w miejscowości Skowarcz pod Gdańskiem przez ekipę obserwatorów: Przemysława Rudzia, Cezarego Wieruckiego i Grzegorza Tisslera (Sprzęt: Canon EOS 10D, obiektyw Zeiss Pancolar 1,8/50 mm, montaż Losmandy G8. Zdjęcie jest złożeniem 8 ekspozycji po 60 s przy ISO 400).
    „Na poszukiwanie komety wybraliśmy się tuż przed drugą w nocy, aby być gotowym do robienia zdjęć od około 2:30. Tak się też stało (choć miejsce wybraliśmy bardzo przypadkowe). Początkowo staraliśmy się odnaleźć kometę, wykonując krótkie ekspozycje w okolicach wskazywanych przez Cartes du Ciel. Po pewnej chwili okazało się, że kometa jest za chmurami i dopiero po ok. 15 min pojawiła się w pełnej krasie ponad pasem chmur. Uzyskany efekt jest przypadkowy. Chmury po prawej stronie przypominają niektórym leżącego wodza Indian. Kometa mierzy w jego serce”

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Maj i czerwiec 2004 r. obfitowały w ciekawe wydarzenia astronomiczne. Wyróżniały się majowe całkowite zaćmienie Księżyca i czerwcowe przejście Wenus przed tarczą Słońca. Ponadto mieliśmy okazję obserwować dwie komety. Niektóre dokumenty obserwacji tych zjawisk publikujemy w tym numerze „Uranii”, o innych będziemy pisali w następnym.

Przejście Wenus na tle Słońca wzbudziło ogromne zainteresowanie — obserwatoria astronomiczne oraz różne kluby i towarzystwa astronomiczne organizowały publiczne pokazy i transmisję internetową tego zjawiska. Astronomowie z Instytutu Astronomii Uniwersytetu Wrocławskiego koordynowali w Polsce akcję obserwacji tranzytu w ramach europejskiego Programu VT-2004 i dzielili się na stronach internetowych i w specjalnie opracowanych ulotkach i plakatach szczegółowymi informacjami i instrukcjami obserwacyjnymi. Mam nadzieję, że w następnym zeszycie „Uranii – Postępów Astronomii” będziemy mogli zamieścić sprawozdanie z przebiegu tego zjawiska i rezultatów jego obserwacji.

Tymczasem oddajemy do Państwa rąk zeszyt, który zawiera materiały o najnowszych odkryciach w świecie galaktyk i w sąsiedztwie naszej Galaktyki, w materii otaczającej młode gwiazdy, w Układzie Słonecznym. Odkryć było ostatnio tak dużo, że tylko o niektórych tu piszemy.

W marcu zakończyła się 47 Olimpiada Astronomiczna — publikujemy zadania konkursowe oraz listę zwycięzców i laureatów. Omawiamy też grudziądzkie XX Ogólnopolskie Młodzieżowe Seminarium Astronomiczne, które odbyło się w końcu marca 2004 r.

Krzysztof Hełminiak z Torunia przedstawia nam nowych sąsiadów, a ściślej satelity naszej Galaktyki i omawia sposób, w jaki te nowo odkryte galaktyki karłowate mogły się stać galaktycznymi księżycami. Leszek Błaszkiewicz z Olsztyna pisze o istnieniu i funkcjonowaniu kosmicznych maserów SiO wokół gwiazd późnych typów widmowych. Zbigniew Tadeusz Dworak z Krakowa prezentuje aktualne koncepcje pochodzenia Księżyca, natomiast Arkadiusz Olech z Warszawy omawia stan aktualny i koncepcję rozwoju międzynarodowej sieci obserwacji jasnych meteorów, czyli bolidów. Naszą recenzję poświęcamy książce Carla Sagana „Świat nawiedzony przez demony. Nauka jako światło w mroku”, która w oryginale ukazała się tuż przed zgonem Autora.

Niestety, przyszło nam żegnać dwoje naszych kolegów Astronomów. W In Memoriam wspominamy osoby i sylwetki naukowe prof. Jerzego Dobrzyckiego z Warszawy i mgr Haliny Jaśkowej z Krakowa.

Jak zwykle zamieszczamy Kalendarz astronomiczny (na wrzesień i październik) pióra Tomasza Ściężora, Poradnik Obserwatora Wiesława Skórzyńskiego (ciekawe obiekty w Delfinie i Erydanie), Galerię mgławic NGC opracowaną przez Dariusza Graczyka, felieton muzyczny Jacka Drążkowskiego, zamiast krzyżówki proponujemy fotozagadkę ze zdjęć Pawła Łańcuckiego i wskazujemy na ciekawe strony internetowe wg wyboru Romana Schreibera. Sławomir Bogusz z Arkuszowa radzi, jak zbudować własne obserwatorium astronomiczne naprawdę tanim kosztem.

Życzę Państwu pogodnego lata, dobrego wypoczynku i częstego kontaktu z gwiaździstym niebem. Na pogodnym letnim niebie królować będzie Droga Mleczna, siedziba wielu ciekawych gwiazd, gromad i mgławic.

Pozostaję z szacunkiem