W numerze:

· Dwie nowe książki o sprawie
  Galileusza

Andrzej Krasiński

· Światy pod dwoma słońcami

Krzysztof Hełminiak

· Profesor Opolski wspomina

· Zaćmienie zaćmieniu nierówne

Andrzej Trepka

w kolorze:

· Milion kawałków komety

· Zaćmienie w Turcji

· Galeria Uranii

rozmaitości:

· Wiatry umierających gwiazd

· Niebieski pierścień Urana

· Kolizja plam na Jowiszu

w kraju i ze świata:

· Zaćmienie w Turcji

· Turecki pierścień z brylantem
  i korona… słoneczna

· Toruń miastem festiwalowym

· XLIX Olimpiada Astronomiczna

astronomia w szkole:

· Omówienie kilku zadań Olimpiady Astronomicznej

galeria obiektów NGC:

· NGC 3432, NGC 3521

kalendarz astronomiczny 2006:

· Wrzesień – październik

poradnik obserwatora:

· Interesujące obiekty: Puchar, Rak,
  Ryby

recenzje:

· Andrzej Branicki „Obserwacje
  i pomiary astronomiczne”

astronomia i muzyka:

· Powrót braci Syriusza

relaks z Uranią:

· Krzyżówka

ciekawe strony internetowe

 Na okładce:

Bipolarna mgławica emisyjna NGC 6164

W środku mgławicy emisyjnej NGC 6164-5 znajduje się niezwykle masywna gwiazda bliska kresu swego życia. Widoczna na zdjęciu centralna gwiazda to HD 148937, która jest tak gorąca, że jej promieniowanie ultrafioletowe ogrzewa i rozświetla znajdujący się wokół gaz. Pochodzi on z gwiazdy, a wydostał się z niej na skutek jej szybkiej rotacji. Materiał ten został następnie ukształtowany przez pole magnetyczne gwiazdy i utworzył widoczny symetryczny kształt mgławicy bipolarnej.
   Mgławica NGC 6164-5 rozciąga się na przestrzeni 4 l. św., a znajduje się w odległości 4 tys. l. św. od nas w gwiazdozbiorze Węgielnica na południowym niebie.
   Fot. teleskop Gemini, AURA i NSF

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

W czerwcu br. Nestor polskich astronomów Profesor Antoni Opolski ukończył 93 lata. Z tej okazji raz jeszcze składamy czcigodnemu Panu Profesorowi wyrazy szacunku oraz życzenia zdrowia i długich lat życia. Dziękujemy też za rozmowę m.in. wspominającą życie w oflagu w czasie II wojny światowej oraz historię ciekawego instrumentu astronomicznego Obserwatorium Wrocławskiego. Rozmowę tę zamieściliśmy na s. 164 – 168.

O planetach pod dwoma słońcami, czyli o problemach planet występujących w układach podwójnych i wielokrotnych gwiazd pisze Krzysztof Hełminiak. Tych planet jest znacznie mniej niż planet wokół gwiazd pojedynczych. Czy rzeczywiście planety powstają chętniej wokół gwiazd pojedynczych, czy też wynika to z selekcji obserwacyjnej związanej z technikami odkrywania planet? W każdym bądź razie jest to ciekawy problem dotyczący powstawania i ewolucji układów planetarnych. Polecam lekturę tego artykułu.

Sprawa procesu Galileusza co jakiś czas zaprząta uwagę zarówno badaczy-historyków, jak i tzw. szerokiej publiczności. W latach 1981 – 1992 odbyły się w Watykanie posiedzenia komisji ds. ponownego zbadania okoliczności procesu Galileusza przed sądem Inkwizycji. Jej raport, ogłoszony w 1992 r., nie zadowolił jednak badaczy tej sprawy. Ostatnio (2005 r.) ukazały się dwie książki, które są plonem dalszych badań sprawy Galileusza. Ich treść i stan badań nad tą sprawą przybliża nam Andrzej Krasiński (s. 148).

Zaćmienie Słońca z dnia 29 marca br. i liczne wyprawy na obserwacje tego zjawiska w rejonie przebiegu pasa całkowitego zaćmienia zaowocowały wieloma „raportami” na ten temat. Dużo więc miejsca poświęcamy temu wydarzeniu. Nie wszystkie opisy zmieściły się w bieżącym zeszycie, ale wydaje się nam, że przynajmniej wyselekcjonowaliśmy najciekawsze zdjęcia uzyskane przez naszych Czytelników.

Szeroko omawiamy XLIX Olimpiadę Astronomiczną, która zakończyła się zawodami finałowymi 12 marca 2006 r. w Planetarium w Chorzowie. Dwa pierwsze miejsca zajęły panie: Krystyna Macioszek z Zielonej Góry i Karolina Sołtys z Lublina — gratulujemy. O innych laureatach można przeczytać na s. 178, ale obecnych i przyszłych uczestników tych olimpijskich zmagań gorąco zachęcamy do uważnej lektury szczegółowego omówienia kilku zadań Olimpiady Astronomicznej pióra Jerzego Kuczyńskiego, jednego z organizatorów i jurorów tego konkursu. Studentom, uczniom i wszystkim miłośnikom astronomii polecamy też korzystanie z bardzo ciekawej i użytecznej książki. Uniwersytet Warszawski wydał Obserwacje i pomiary astronomiczne Andrzeja Branickiego z Białegostoku, a Andrzej Strobel przedstawia jej krótką recenzję i zaleca ją też do podręcznej biblioteki każdego nauczyciela fizyki i astronomii.

Jak zwykle zamieszczamy kalendarzyk astronomiczny, już na wrzesień i październik, opracowany przez Tomasza Ściężora oraz wskazujemy interesujące obiekty w gwiazdozbiorach Puchar, Rak i Ryby. Nie zapomnieliśmy o nowych odkryciach, wydarzeniach krajowych, Galerii Galaktyk, felietonie muzycznym, krzyżówce i ciekawych stronach internetowych.

Nasze strony internetowe zostały ostatnio odnowione: uzyskały nową szatę graficzną, są bardziej „przyjazne” dla użytkowników. Kalendarz astronomiczny szybko podaje wydarzenia danego dnia. Prostszy jest dostęp do materiałów archiwalnych i tych materiałów jest coraz więcej. A to wszystko dzięki pracy kol. Marka Gołębiewskiego. Ciekawi jesteśmy Państwa opinii na temat tych stron.

Życzę Państwu przyjemnej lektury i pogodnego letniego nieba