W numerze:

· Najjaśniejsza gwiazda. Uczony,
  indywidualista, entuzjasta:
  wspomnienie o Bohdanie Paczyńskim

Stanisław Bajtlik

· Cyg X-3 — najbardziej zagadkowy
  obiekt spośród znanych rentgenow-
  skich układów podwójnych

Anna Szostek

· Mgławice planetarne i masy białych
  karłów

Krzysztof Gęsicki

w kolorze:

· L Olimpiada Astronomiczna

· Wiatr z czarnej dziury

· Galeria Uranii

· Mgławica planetarna Mz3

rozmaitości:

· Nowa „toruńska” planeta

· Pierścień ciemnej materii

· Optyka adaptywna w służbie czarnych
  dziur

· Inna Ziemia?

· Tlen w Kosmosie

· Para wodna na innej planecie

· Heksagonalna chmura na Saturnie

· Bardzo długi błysk gamma

· Jeziora na Tytanie

· Nowa gromada kulista w Drodze
  Mlecznej

z kart historii:

· Eugene Merle Shoemaker
  (1928–1997)

z kraju i ze świata:

· Nowe planetarium w Londynie

· Jubileuszowa Olimpiada Astronomiczna
  zakończona

astronomia w szkole:

· L Olimpiada Astronomiczna (2006/2007)

· L OA — zadania finałowe
  z rozwiązaniami

galeria obiektów NGC:

· NGC 4236, NGC 4244

kalendarz astronomiczny 2007:

· Wrzesień – październik

poradnik obserwatora:

· Interesujące obiekty: Trójkąt, Waga

galeria Uranii:

· Zakrycie Saturna przez Księżyc

recenzje:

· Andrzej Kajetan Wróblewski „Historia
  fizyki — od czasów najdawniejszych
  do współczesności”

astronomia i muzyka:

· Czas i przestrzeń Steve'a Roacha

relaks z Uranią:

· Krzyżówka

ciekawe strony internetowe

 Na okładce:

„Księżycowy poranek” — tak zatytułował to zdjęcie jego autor Marek Nikodem. Widzimy na nim malowniczy wschód Księżyca 15 kwietnia 2007 r. o godz. 5.22 w fazie 54 godz. przed nowiem. Wyraźnie jest widoczna deformacja wywołana przedzieraniem się promieni światła przez niejednorodności atmosfery. Zdjęcie było wykonane w okolicach Szubina (aparat Nikon D50/Sigma 500 mm, eksp. 1,3 s)

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Świat naukowy żegna z wielkim żalem i szacunkiem niedawno zmarłego Bohdana Paczyńskiego. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, piórem Profesor Virginii Trimble, Wiceprezydenta MUA, kreśli Jego sylwetkę naukową i chyli czoła przed Jego ogromnymi dokonaniami we wszystkich prawie dziedzinach astronomii. Wspomnienia o Nim i Jego dokonaniach ukazały się w wielu czasopismach naukowych i prasie. Pisał o Nim amerykański „New York Times” i polski „Tygodnik Powszechny”. W „Tygodniku”, w artykule zatytułowanym „Najjaśniejsza gwiazda” pisze o Nim Stanisław Bajtlik z CAMK w Warszawie. I ten artykuł, za zgodą Redakcji TP i Autora, przedstawiamy Naszym Czytelnikom. Profesor Bohdan Paczyński był niewątpliwie Najjaśniejszą Gwiazdą polskiej astronomii. Będzie nam bardzo brakować Jego myśli naukowych, Jego rad i opinii oraz niewątpliwego entuzjazmu i uroku osobistego.

Cygnus X-3 to jeden z najbardziej zagadkowych obiektów rentgenowskich. Jesteśmy przekonani, że jest to obiekt podwójny, złożony z obiektu zwartego i „zwykłej” gwiazdy. Jego promieniowanie pochodzi zapewne z przepływu materii z gwiazdy na obiekt zwarty. Choć za odkrycie tego obiektu została przyznana Nagroda Nobla, ciągle nie istnieje spójny model, który tłumaczyłby wszystkie obserwowane w tym obiekcie zjawiska. Autorka przybliża nam ten ciekawy problem.

Mgławice planetarne to bardzo rozległe i rozrzedzone otoczki znajdujące się w ostatnich fazach ewolucji gwiazdy. Z upływem czasu, pod działaniem wiatru gwiazdowego, otoczka rozwiewa się w przestrzeni wokółgwiezdnej, a gwiazda centralna przekształca się w białego karła. Autor przedstawia tu m.in. swoje badania oparte na obserwacjach widmowych i modelach komputerowych, prowadzące do lepszego zrozumienia tego zjawiska i określenia mas gwiazd centralnych.

W lipcu mija 10 rocznica tragicznej śmierci Eugeniusza Shoemakera. Wspominamy tego niezwykłego badacza skorupy ziemskiej, powierzchni planet i poszukiwacza planetoid krótką notatką. Z wykształcenia geolog, z zamiłowania i praktyki astronom. Niezwykle uroczy człowiek. Osobiście oprowadzał mnie po wielkim kraterze Barringera i innych osobliwościach Arizony i do dzisiaj zachowuję żywe wspomnienia tamtego spotkania z Nim i Jego żoną Karoliną. Zginął w katastrofie samochodowej na pustyni w Australii. Jego prochy zawędrowały na Księżyc i tam spoczywają.

Jubileuszowa, pięćdziesiąta Olimpiada Astronomiczna wyłoniła swoich laureatów. Zadania, jakie mieli do rozwiązania uczestnicy konkursu oraz ich prawidłowe rozwiązania omawiają organizatorzy Olimpiady: Henryk Chrupała i Jerzy Kuczyński. Polecamy naszym Czytelnikom ten artykuł jako bardzo pouczający materiał dydaktyczny. Autorzy przedstawiają też pełną listę zwycięzców olimpiady.

Bardzo bogate są strony „Rozmaitości”, mówiące o najnowszych odkryciach naukowych. Jak zwykle nie zabrakło wieści z kraju i ze świata, kalendarza astronomicznego, wskazania ciekawych obiektów obserwacji i stron internetowych, felietonu muzycznego, krzyżówki….

Życzę Państwu przyjemnej lektury i pogodnego nieba