URANIA — Postępy Astronomii o n l i n e
archiwum
U-PA 4/1998
 W numerze:
· Obserwacje wnętrza Słońca
Wojciech Dziembowski
· Układ Słoneczny (klasyfikacja ciał)
Jacek Leliwa-Kopystyński
· Tajemnice Tytana
Stanisław R. Brzostkiewicz
· Zarys kosmoekologii
Honorata Korpikiewicz
· Astronomia w Korei
Jerzy M. Kreiner
teleskop kosmiczny Hubble'a
obserwuje:
· Teleskop kosmiczny sfotografował
  planetę.
· Najmłodsza mgławica planetarna.
· Mgławica „prostokątna”.
astronomia w szkole:
· Zaćmienie na ekranie komputera
  i nie tylko
· Przebieg XLI Olimpiady Astronomicznej
  w roku szkolnym 1997/98
· Zadania XLI Olimpiady Astronomicznej
· Rozwiązania wybranych zadań finało-
  wych XLI Olimpiady Astronomicznej
· XLII Olimpiada Astronomiczna
w kolorze:
· Pierwsze zdjęcia z teleskopu VLT
rozmaitości:
· Rozbłyski gamma — nowe fakty,
  nowe zagadki.
· Nowe spojrzenie na twarz Marsjanina.
galeria Mgławic Messiera:
· Gwiezdne mrowiska (M2–M5)
miłośnicy astronomii obserwują:
· Obserwacje gwiazd zmiennych
  w 1977 roku
· Roje meteorów w 1998 roku
poradnik obserwatora:
· cały artykułZdolność rozdzielcza
elementarz Uranii:
· Źródła informacji astronomicznych (cz. II)
kalendarz astronomiczny '98:
· wrzesień – październik
krzyżówka
konkurs:
· Czy znasz Układ Słoneczny? (rozwiąza-
  nie cz. I)
 Na okładce:
duża wersja okładki
Teleskop Kosmiczny nie przestaje nas zadziwiać już od ośmiu lat. Jako zdjęcie ilustrujące informację o jego kolejnych urodzinach wybrano tym razem ten przepiękny obraz Saturna, uzyskany nową kamerą podczerwoną (NICMOS) 4 stycznia br. Kolory reprezentują jasności w pasmach 1.0 (niebieski), 1.8 (zielony) oraz 2.1 mikrometra (czerwony). Widoczne są dwa księżyce planety — Dione (na lewo od dolnego skraju tarczy) oraz Tethys (przy górnym prawym skraju).

Szanowni i Drodzy Czytelnicy

Dziękujemy za liczne i wielce nam życzliwe listy. Pilnie wczytujemy się we wszystkie uwagi i sugestie. Będziemy starali się z nich korzystać w naszej pracy.

Obecny zeszyt otwiera krótki artykuł profesora Wojciecha Dziembowskiego, obecnego przewodniczącego Komitetu Astronomii PAN, na temat „Obserwacje wnętrza Słońca”. Do niedawna jedynym sposobem spojrzenia do obszaru gdzie działa „słoneczny piec” wytwarzający jego energię był pomiar strumienia neutrin powstających w zachodzących tam procesach jądrowych. Od około 15 lat możemy posługiwać się też falami sejsmicznymi, które przebiegając przez wnętrza gwiazd i Słońca. dają nam świadectwo o stanie fizycznym tych obszarów. Autor artykułu jest jednym z twórców tej nowej metody „oglądania” wnętrz gwiazdowych: heliosejsmologii.

W bardzo systematycznym i zwięzłym artykule „Układ Słoneczny” (str. 150) profesor Jacek Leliwa-Kopystyński przedstawia syntezę współczesnych naukowych poglądów na powstanie i ewolucję ciał Układu Słonecznego. Myślę, że nie tylko Ci Czytelnicy którzy postulowali wyjaśnienie tego zagadnienia będą usatysfakcjonowani tak rzeczowym jego przedstawieniem.

Zagadki Tytana” (str. 156) pióra Stanisława Brzostkiewicza, to artykuł pokazujący jak często niewiele wiemy o niektórych ciałach naszego Układu i jak wielkie znaczenie w ich badaniach mają, czy będą miały sondy kosmiczne.

Honorata Korpikiewicz z Poznania w swym obszernym eseju „Zarys kosmoekologii” (str. 160) rozważa kosmiczne uwarunkowania biosfery człowieka i podaje przykłady wielu znalezionych powiązań między zjawiskami na Słońcu i na Ziemi.

W życiu codziennym jesteśmy coraz bardziej otaczani wytworami przemysłu południowokoreańskiego. Ostatnio ten kraj odwiedził Prezes PTA, profesor Jerzy Kreiner i naszym Czytelnikom przedstawia „astronomię tego kraju”.

Rok 1998 będzie wyjątkowo dobry dla obserwatorów meteorów. Bliższe informacje o oczekujących nas zjawiskach meteorytowych przedstawia Aleksander Olech na str. 173.

Dużo miejsca poświęcamy w tym zeszycie astronomii w szkole; obok omówienia ostatniej olimpiady astronomicznej wraz z rozwiązaniami niektórych zadań finałowych przedstawiamy zadania następnej olimpiady na rok szkolny 1998/99.

Jak zwykle chyba interesujące są „Rozmaitości”, „Poradnik Obserwatora” i „Elementarz Uranii”. UWAGA! Ogłaszamy konkurs na „wakacyjne zdjęcie nieba” — będą nagrody! Szczegóły na stronie 185.

W naszej galerii mgławic katalogu Messiera prezentujemy obiekty M2 do M5. W istocie nie są to mgławice, a mrowiska gwiazd, czyli gromady kuliste.

Życzę Państwu pożytecznej lektury.

Andrzej Woszczyk
Toruń, w czerwcu 1998 roku.
© „Urania — Postępy Astronomii”
webmaster: Marek Gołębiewski