W numerze:

· Grawitacja a gwiazdy bozonowe

Janusz Osarczuk, Franz Schunck

· Orbity planet górnych w heliocentrycz-
  nym układzie Kopernika

Antoni Opolski

rozmaitości:

· Nowy układ planetarny

in memoriam:

· Wilhelmina Iwanowska (1905–1999)

elementarz Uranii:

· Cudze chwalimy, swoje też polecamy!

poradnik obserwatora:

· Fotografujemy częściowe zaćmienie
  słońca

· Teleskop słoneczny

w kolorze i nie tylko:

· Sąsiadki Mlecznej Drogi (M31–M33)

recenzje:

· Czwarty etap pasjonującej wędrówki
  po krętych ścieżkach nauki

P.T. Miłośnicy Astronomii obserwują:

· Komety obserwowane w Sekcji
  Obserwatorów Komet PTMA w 1998 roku

w kraju:

· Jubileusz w Grudziądzu

astronomia w szkole:

· XLII Olimpiada Astronomiczna 1998/99

· Zadania XLII Olimpiady Astronomicznej

· Rozwiązania wybranych zadań finałowych
  XLII Olimpiady Astronomicznej

· XLIII Olimpiada Astronomiczna

kalendarz astronomiczny '99:

· wrzesień – październik

konkurs:

· Czy znasz Układ Słoneczny?

krzyżówka

 Na okładce:

Galaktyka NGC 1232 sfotografowana przez teleskop nr 1 (Antu) Bardzo Dużego Teleskopu VLT obserwatorium ESO na górze Paranal w Chile w dniu 21 września 1998 r. Galaktyka położona jest na południe od równika niebieskiego w gwiazdozbiorze Rzeki (Eridanus) w odległości ok. 100 mln lat świetlnych od nas. Jej rozmiary sięgają 170 tys. lat św. Zdjęcie kolorowe zostało uzyskane prze złożenie obrazów w barwie ultrafioletowej U (360 nm), niebieskiej B (420 nm) i czerwonej R (600 nm).
    Niżej — Pani Profesor Wilhelmina Iwanowska, którą wspominamy na str. 162–163 (fot. Andrzej R. Skowroński, rok 1995).
    Na ostatniej stronie okładki zdjęcia z XV OMSA w Grudziądzu (patrz str. 178). Na górnym zdjęciu uczestnicy Seminarium w sali wykłądowej Planetarium. Wzdłuż ściany siedzą członkowie Jury: dr H. Brancewicz, dr K. Rochowicz, prof. K. Rudnicki i prof. A. Woszczyk. Na dolnym zdjęciu stoją od lewej: R. Smoleń (laureat I nagody), mgr M. Śróbka-Kubiak (organizator OMSA), Milena — wszędobylska pomocnica organizatorów, prof. Konrad Rudnicki, dr Maria Pańków, dr Henryk Brancewicz i dr Kazimierz Schilling (przewodniczący jury) w czasie wręczania nagród zwycięzcom.

Szanowni i Drodzy Czytelnicy

Ostatnio Astronomia Polska okryła się żałobą. Po krótkiej chorobie, w dniu 16 maja 1999 r. zmarła Pani Profesor Wilhelmina Iwanowska. Miała prawie 94 lata. Do ostatnich swych chwil żyła sprawami astronomii i toruńskiego ośrodka naukowego. Jej odejście stanowi koniec pewnej epoki w rozwoju polskiej astronomii. W Jej osobie odchodzi też ostatni świadek i budowniczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika i toruńskiej astronomii. Oddajemy Jej hołd wspomnieniem w naszym „In Memoriam”.

Janusz Osarczuk z Wrocławia i jego niemiecki kolega Franz Schunck przedstawiają nam nowy typ obiektów astronomicznych, który nie został jeszcze odkryty — gwiazdy bozonowe. Te hipotetyczne super-gęste obiekty potrzebne są współczesnej astrofizyce z wielu powodów. Między innymi dla lepszego określenia natury ciemnej materii we Wszechświecie, rozwiązania problemów związanych z kreacją masy cząstek elementarnych i powstania obserwowanych dziś struktur wielkoskalowych Wszechświata.

Profesor Antoni Opolski z Wrocławia studiuje dzieło Mikołaja Kopernika „De Revolutionibus…” i przybliża nam jego treść. W kolejnych artykułach poznajemy rozumowanie i argumentację Kopernika. W bieżącym zeszycie Pan Profesor przedstawia nam kopernikowskie wywody na temat ruchu planet górnych w jego układzie heliocentrycznym.

Wiele miejsca poświęcamy w bieżącym zeszycie sprawom „Astronomii w szkole”. Przede wszystkim omawiamy, piórem Kolegów z Chorzowa, rezultaty ubiegłorocznej (1998/99) Olimpiady Astronomicznej. Przytaczamy zadania wszystkich stopni tej olimpiady i rozwiązania wybranych zadań finałowych. Publikujemy też zadania konkursowe kolejnej XLIII edycji Olimpiady Astronomicznej na rok szkolny 1999/2000. Ponadto przedstawiamy piórem Marii Pańków z Katowic grudziądzkie, już XV ogólnopolskie, a XXV grudziądzkie Młodzieżowe Seminarium Astronomiczne. Co łączy te dwie konkursowe imprezy astronomiczne? W tym roku na pewno łączy je osoba zwycięzcy: w obu konkursach zwyciężył Radosław Smolec z II LO w Grudziądzu.

W dalszym ciągu wiele miejsca poświęcamy sprawom sierpniowego zaćmienia Słońca. Podajemy szczegółowe dane o jego przebiegu w Polsce i ostatnie rady, jak je obserwować. Kontynuujemy nasz przegląd obiektów katalogu Messiera — tym razem omawiamy bliskie sąsiadki naszej Drogi Mlecznej — galaktyki w Andromedzie i Trójkącie (M31–33).

W „Recenzjach” Kazimierz Schilling z Olsztyna wędruje po krętych ścieżkach nauki wyznaczanych książkami wydawnictwa „Prószyński i S-ka” i przedstawia nam swe opinie na temat kolejnych tomów tej serii.

W „Rozmaitościach” przedstawiamy nowy, wieloskładnikowy układ planetarny.

Nasz Kalendarz Astronomiczny, jak zwykle, opracował Tomasz Ściężor z Krakowa, a dotyczy on już września i października. W tych miesiącach nie zabraknie ciekawych obiektów i sytuacji na niebie. Oby tylko pogoda dopisała!

Oby tylko pogoda dopisała nam wszystkim w czasie tegorocznego największego spektaklu astronomicznego w Europie!

Życzę Państwu wielu miłych wrażeń w czasie obserwacji sierpniowego zaćmienia Słońca i pożytecznej lektury naszego czasopisma