URANIA — Postępy Astronomii o n l i n e
archiwum
U-PA 5/2000
 W numerze:
· Zajrzeć do wnętrza Słońca
Janusz Osarczuk
· Skala temperatur i rozkład mas gorących
  białych karłów typu DA
Olaf Szewczyk
· Woda na Marsie?
Krzysztof Rochowicz
teleskop kosmiczny Hubble'a
obserwuje:
· Co się stało z kometą LINEAR? (okł.IV)
astronomia w szkole:
· Przebieg XLIII Olimpiady Astronomicznej
  w roku szkolnym 1999/2000
· Zadania XLIII Olimpiady Astronomicznej
  w roku szkolnym 1999/2000
· XLIV Olimpiada Astronomiczna,
  rok szkolny 2000/2001
w kraju:
· SALT — nowe narzędzie polskiej
  astronomii
· Piąte bieszczadzkie spotkanie dyskusyjne
galeria Mgławic Messiera:
· Wszechświaty — wyspy (M58–M64)
poradnik obserwatora:
· cały artykułObserwacje Saturna
rozmaitości:
· Kazimierz Czernis z Wilna i jego komety
· Taka kometa stara, jaki jej pyłu kształt
· Nowe astronomiczne programy
  komputerowe
· Kilka uwag o amatorskich zwierciadłach
P.T. Miłośnicy astronomii obserwują:
· Komety przełomu 1999/2000 i pierwszej
  połowy 2000 roku
recenzje:
· Pięćdziesięciomilowy kamień
  na ścieżkach nauki
kalendarz astronomiczny 2000:
· listopad – grudzień
konkurs:
ciekawe adresy internetowe
 Na okładce:
duża wersja okładki
Słońce szaleje, jesteśmy bowiem w pobliżu maksimum 23 cyklu jego aktywności. Ten piękny portret naszej Dziennej Gwiazdy w dalekim ultrafiolecie wykonało obserwatorium SOHO. Widoczna jest struktura pola magnetycznego wewnętrznej korony i otaczającego miejsca występowania plam na tarczy (w przyjętej konwencji są to obszary najjaśniejsze, o białożółtym zabarwieniu).
    Fot. SOHO-EIT, ESA, NASA.

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Miesiące wakacyjne ostatniego roku bieżącego stulecia były okresem wielkiej aktywności astronomicznej w skali planetarnej. Najpierw, u progu tego okresu, ukazał się kolejny Raport Amerykańskiej Akademii Nauk podsumowujący osiągnięcia astronomii ostatniego dziesięciolecia i wyznaczający główne kierunki jej rozwoju w pierwszym dziesięcioleciu nowego milenium. Następnie w lipcu odbył się w Warszawie światowy kongres COSPAR-u, międzynarodowej organizacji badań przestrzeni kosmicznej, a w sierpniu, w Manchesterze w Anglii, Zgromadzenie Ogólne i Kongres Międzynarodowej Unii Astronomicznej. Oba te kongresy mają zawsze wielki wpływ na kierunki rozwoju różnych dziedzin astronomii i astronautyki, a fakt, że odbywają się u progu nowego milenium, dodaje im szczególnej wagi i smaku. Mam nadzieję, że wkrótce przybliżymy naszym Czytelnikom główne treści i problemy dyskutowane w czasie tych zgromadzeń.

Tymczasem prezentujemy krótkie omówienia krajowych konferencji naukowych, które odbyły się w czerwcu: toruńskiej konferencji na temat teleskopu SALT i spotkania naukowego na temat pól elektromagnetycznych bardzo dużej częstości w Dwerniczku, a kilkoma zdjęciami „wykładowców w akcji” przypominamy majowe Wykłady PTA. Gdy rozpoczynały się przygotowania do wykładów, znanych było 30 planet wokół gwiazd. W czasie wykładów było tych planet 40, a obecnie ich liczba sięga 50. Jakże szalone jest tempo odkryć astronomicznych!

Bieżący numer dużo miejsca poświęca nowo odkrytym śladom istnienia płynnej wody na Marsie, prezentując obszerny wybór najnowszych zdjęć powierzchni tej planety. Nasza najbliższa gwiazda, Słońce, znajduje się w okresie bliskim maksimum jej aktywności. Liczne zorze polarne obserwowane przez naszych Czytelników są tego namacalnym dowodem. Z tej też okazji, artykułem Janusza Osarczuka staramy się przybliżyć zagadnienie współczesnych badań wnętrza tej i innych gwiazd. Olaf Szewczyk natomiast przedstawia nam niektóre problemy badań gorących białych karłów.

Wiele miejsca poświęcamy też astronomii w szkole — omawiamy przebieg ostatniej Olimpiady Astronomicznej, publikujemy listę laureatów i zadania olimpijskie na rok następny.

Kometa C/1999 S4 LINEAR zawiodła obserwatorów na całym świecie, ale może dzięki niej lepiej będziemy rozumieć naturę tych ciał? Fotograficzną dokumentację jej rozpadu publikujemy na stronach kolorowych, a obszerny raport na temat obserwacji komet ostatniego półrocza przez członków Sekcji Obserwatorów Komet PTMA przedstawia Tomasz Ściężor. Ten sam Autor, jak zwykle, opracował Kalendarzyk Astronomiczny, tym razem na ostatnie miesiące tego wieku. Natomiast Kazimierz Schilling przeczytał kolejne astronomiczne tomy serii „Na ścieżkach nauki” wydawnictwa „Prószyński i S-ka” i dzieli się z nami swymi uwagami. Mam nadzieję, że Recenzje pomogą Państwu na wybór odpowiedniej lektury na coraz dłuższe jesienne wieczory, a Kalendarzyk i Poradnik obserwatora będą pomocne w wyborze odpowiednich obiektów i zjawisk do obserwacji.

Życzę Państwu pogodnych nocy i pożytecznej lektury

Andrzej Woszczyk
Toruń, w sierpniu 2000 r.
© „Urania — Postępy Astronomii”
webmaster: Marek Gołębiewski