W numerze:

· Astronomia na Akademii
  Świętokrzyskiej

Marcin Drabik, Janusz Krywult

· Astronomia na ziemi jędrzejowskiej

Katarzyna Szewczyk,
      Rafał Zaczkowski

· Stacja odbioru satelitarnego — Psary

T. Zbigniew Dworak

· Czy pozasłoneczne planety giganty mogą
  świecić w zakresie radiowym?

Roman Schreiber

w kolorze:

· OZMA XI — Niedźwiady 2007

· Cudowna gwiazda z ogonem

· Galeria Uranii

· Astronomia w Kielcach

rozmaitości:

· Nowy typ aktywnych jąder galaktyk

· O przyszłości Ziemi

· RCW 103: sama czy w towarzystwie?

· Jasne galaktyki na końcu
  Wszechświata

· Gwiazda z ogonem

z kart historii:

· Obserwacje radiopromieniowania Słońca
  w Krakowie

· „Amerykanka” w Obserwatorium
  Krakowskim

z kraju i ze świata:

· Dwunaste spotkania bieszczadzkie

· OZMA po raz jedenasty — Niedźwiady
  2007

astronomia w szkole:

· Kometarna fontanna

miłośnicy astronomii obserwują:

· Perseidy 2007 — wstępna analiza
  obserwacji

galeria obiektów NGC:

· Słynna para: NGC 4319 + Markarian 205

kalendarz astronomiczny 2007:

· Listopad – grudzień

poradnik obserwatora:

· Interesujące obiekty: Warkocz
  Bereniki

recenzje:

· Honorata Korpikiewicz,
  KOSMOEKOLOGIA. Obraz zjawisk

astronomia i muzyka:

· Letnie varia

relaks z Uranią:

· Krzyżówka

ciekawe strony internetowe

 Na okładce:

Gmach Akademii Świętokrzyskiej w Kielcach z kopułą obserwatorium astronomicznego

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Tegoroczny Walny Zjazd Polskiego Towarzystwa Astronomicznego odbędzie się w Kielcach. Gospodarzem Zjazdu będzie Akademia Świętokrzyska, a ściślej jej Zakład Astrofizyki wchodzący w skład Instytutu Fizyki AŚ. To właśnie gospodarze Zjazdu zaproponowali, aby z tej okazji wydać numer „Uranii–Postępów Astronomii” prezentujący placówki uprawiające astronomię lub inaczej związane z astronomią, a położone w tym regionie Polski.

I tak, niniejszy zeszyt otwiera artykuł omawiający jedyny zawodowy ośrodek astronomiczny uprawiający badania naukowe i kształcący przyszłych badaczy i nauczycieli fizyki z astronomią, Zakład Astrofizyki Akademii Świętokrzyskiej w Kielcach. Twórcą tego Zakładu i Kierownikiem jest dr hab. Piotr Flin, profesor AŚ. Główną tematyką badawczą Zakładu są własności struktur wielkoskalowych we Wszechświecie. Szczególnym obiektem zainteresowań są te własności, które mogą być użyte do testowania powstawania i ewolucji struktur we Wszechświecie. Zakład posiada Obserwatorium Astronomiczne, które prowadzi badania gwiazd zmiennych i małych ciał Układu Słonecznego oraz planetarium szeroko wykorzystywane do dydaktyki astronomicznej i popularyzacji.

Najstarszą placówką astronomiczną w rejonie świętokrzyskim było miłośnicze obserwatorium astronomiczne w Jędrzejowie, założone na przełomie XIX i XX w., na własnej kamienicy przez lekarza Feliksa Przypkowskiego. W tym samym okresie Feliks Przypkowski rozpoczął konstrukcję i kolekcjonowanie zegarów słonecznych, których pokaźny zbiór stanowi dzisiaj podstawową kolekcję Państwowego Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie. To muzeum jest też żywym ośrodkiem popularyzacji astronomii i różnorodnej animacji miłośniczej aktywności młodzieży i mieszkańców tego rejonu. Pisze o jego historii i współczesnej aktywności astronom, mgr Rafał Zaczkowski, pracownik muzeum.

Astronomiczny krajobraz kielecczyzny wzbogaca koncentracja szeregu dużych anten, wydawałoby się radioteleskopów, w Psarach. Radioteleskopy są biernymi urządzeniami odbiorczymi, które „nasłuchują” i rejestrują promieniowanie radiowe dochodzące do nas od ciał niebieskich. „Radioteleskopy” w Psarach są antenami aktywnymi, które i wysyłają, i odbierają promieniowanie radiowe do i od satelitów, aby tworzyć linie transmisji danych (w tym i rozmów) w różnych systemach łączności i zapewniać łączność telekomunikacyjną na bardzo dużych odległościach przy pomocy satelitów telekomunikacyjnych. To nasze elektroniczne okno na świat. Centrum Łączności Satelitarnej w Psarach przedstawia nam prof. Zbigniew Dworak z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

Odkrycie promieniowania radiowego Jowisza przed przeszło 50 laty uświadomiło astronomom istnienie zupełnie nowej klasy zjawisk i spowodowało rewolucyjne zmiany w rozumieniu fizyki nie tylko planet, ale w astronomii galaktycznej i pozagalaktycznej. Wydaje się, że dzisiaj dojrzeliśmy technologicznie na tyle, że jesteśmy w przededniu detekcji promieniowania radiowego planet pozasłonecznych. Zagadnienie to przybliża nam dr hab. Roman Schreiber z Centrum Badań Kosmicznych PAN.

Jak zwykle zeszyt ten przynosi informacje o różnych formach miłośniczej i zawodowej aktywności astronomicznej w Polsce i na świecie, w tym notatki na temat najnowszych odkryć w świecie gwiazd i galaktyk.

Ciekawa jest historia „Amerykanki” — refraktora pożyczonego przez Obserwatorium Harwarda Obserwatorium Krakowskiemu, który przez szereg lat był największym teleskopem w Polsce. Dokonania badawcze tego teleskopu i jego uroczyste ulokowanie w kopule Collegium Śniadeckiego UJ przedstawiają prof. Jerzy M. Kreiner i dr Karolina Zawada.

Prezentujemy ciekawe galaktyki i inne obiekty. Pokazujemy, jak można mówić na lekcjach fizyki z astronomią w liceum o wybuchach komet. Nie zapomnieliśmy o kalendarzyku astronomicznym, o recenzjach niedawno opublikowanych książek, o felietonie muzycznym, krzyżówce i ciekawych stronach internetowych.

Publikujemy zaproszenie na Zjazd Polskiego Towarzystwa Astronomicznego i jego wstępny program. Mamy nadzieję, że przynajmniej niektórzy z Państwa zechcą skorzystać z tego zaproszenia i spotkać się z astronomami i najnowszymi rezultatami ich badań. Serdecznie zapraszamy.

A więc do zobaczenia w Kielcach