W numerze:

· Nowinki z Księżyca

Stanisław R. Brzostkiewicz

· Galaktyki normalne

Andrzej M. Sołtan

· Nowa „mała kamera” w Piwnicach

Andrzej Niedzielski

teleskop kosmiczny Hubble'a
obserwuje:

· Narodziny gwiazd w Małym Obłoku
  Magellana.

· Biały karzeł w Kokonie.

rozmaitości:

· Wielka Czerwona Plama.

· Mars z bliska.

· Nowe planety.

· Czarne serce Galaktyki.

· Galaktyki widziane inaczej.

w kraju i na świecie:

· Komunikaty PTA

· Międzynarodowa Konferencja Obserwato-
  rów Meteorów

· Sprawozdanie z trzecich bieszczadzkich
  spotkań dyskusyjnych: „Pola elektro-
  magnetyczne ELF w astrofizyce
  i medycynie”

niebo nad nami:

· Wielki Kwadrat Pegaza

w kolorze i nie tylko:

· Klejnoty w sercu Mlecznej Drogi (M6–M8)

polemiki:

· Uboczne skutki popularyzacji fizyki
  i astronomii

sylwetki Uranii:

· Jerzy S. Stodółkiewicz (1933–1988)

miłośnicy astronomii obserwują:

· Obserwacje komet w Sekcji Obserwacji
  Komet PTMA

poradnik obserwatora:

· Lorneta czy luneta?

astronomia w szkole:

· Widma gwiazd — dlaczego takie są?

kalendarz astronomiczny '98:

· listopad – grudzień

konkurs:

· Czy znasz Układ Słoneczny? (cz. III)

krzyżówka

 Na okładce:

Wykonane w grudniu 1995 zdjęcie z teleskopu Hubble'a (kamera WFPC2) przedstawia centralny obszar galaktyki spiralnej z poprzeczką — NGC 4314 (patrz zdjęcie obok). W ciągu minionych 5 milionów lat młode gwiazdy rodziły się w skupiskach, otaczających jasnym pierścieniem jądro galaktyki.
    (Fot. HST)

Szanowni i Drodzy Czytelnicy

Pięknie dziękujemy za liczne listy. Tylko niektóre możemy we fragmentach zacytować w rubryce „czytelnicy piszą”, ale wszystkie czytamy i analizujemy z wielką uwagą. Cieszymy się, że los naszego czasopisma leży tak bardzo na sercu naszych Czytelników. Dziękujemy za Wasze dotychczasowe sugestie i rady. Z niektórych już skorzystaliśmy, inne będziemy wykorzystywali przygotowując kolejne zeszyty. Prosimy o dalsze listy i pomoc w werbowaniu nowych czytelników i prenumeratorów oraz redagowaniu naszego pisma.

Bieżący numer otwiera artykuł Pana Romana Brzostkiewica z Dąbrowy Górniczej prezentujący najnowsze doniesienia z badań Księżyca. Pan Roman jest tak dalece zakochany w astronomii, że nawet na szpitalnym łóżku śledzi bieżącą literaturę dotyczącą badań ciał Systemu Słonecznego i dzieli się znalezionymi nowościami z nami, czytelnikami URANII. Życzymy Mu dużo zdrowia, a nam wszystkim kolejnych jego artykułów.

Galaktyki są podstawowymi ogniwami struktury otaczającego nas Wszechświata. Docent Andrzej Sołtan z Warszawy przedstawia nam (str. 202) ogólne cechy i podstawy klasyfikacyjne tych obiektów. Oprowadza nas po świecie galaktyk normalnych, zostawiając zapewne do następnego artykułu świat galaktyk osobliwych.

Doktor Andrzej Niedzielski z Torunia prezentuje na str. 206 nowy instrument Obserwatorium Toruńskiego: „małą kamerę” (średnica zaledwie 20 cm!) współpracującą z odbiornikiem CCD. Na przykładzie tego instrumentu najlepiej widzimy jak bardzo zmieniają się współczesne możliwości obserwacyjne i jak niewielki instrument może się stać wartościowym narzędziem badawczym. Na taki instrument już stać niektórych polskich miłośników astronomii, a na pewno mogą sobie na niego pozwolić kluby, czy inne miłośnicze obserwatoria.

Czy można popularyzować współczesną fizykę i astronomię oddając dostatecznie wiernie aktualny stan naszej wiedzy w tych dziedzinach nauki? Czy popularyzując te nauki nie czynimy więcej szkody i zamętu w głowach naszych odbiorców? To zagadnienie porusza w swym dyskusyjnym felietonie o ubocznych skutkach popularyzacji fizyki i astronomii profesor Jerzy Sikorski z Gdańska. A jakie jest na ten temat zdanie Państwa, naszych Czytelników?

W lipcu bieżącego roku minęła 10 rocznica śmierci Docenta Jerzego Stodółkiewicza. Sylwetkę tego wybitnego astronoma, wieloletniego Prezesa Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, dyrektora CAMK-u i redaktora „Postępów Astronomii” przypominamy na str. 225. Piszą o Nim Jego kolega, dyrektor CAMK profesor Józefa Smak i Jego uczeń i kontynuator badań doktor Mirosław Giersz.

Jak zwykle w „Rozmaitościach” donosimy o najnowszych odkryciach i wypracowanych poglądach na różne zagadnienia badawcze. M.in. prezentujemy dotychczas odkryte pozasłoneczne planety. Nie zaniedbujemy też „Astronomii w szkole”, gdzie piszemy o widmach gwiazdowych.

Na stronach kolorowych kontynuujemy przegląd Galerii Mgławic z katalogu Messiera i przedstawiamy najnowsze obrazy uzyskane przy pomocy teleskopu kosmicznego Hubble'a.

Wiele miejsca poświęcamy w tym zeszycie obu naszym Towarzystwom Astronomicznym. Publikujemy Komunikaty PTA (uwaga — PTA organizuje wycieczkę w rejon całkowitego zaćmienia Słońca w przyszłym roku) i pełną informację adresową o PTMA. Aczkolwiek nie jesteśmy pismem do publikacji oryginalnych wyników obserwacji astronomicznych publikujemy w tym zeszycie podsumowanie miłośniczych obserwacji komet opracowane przez dr Tomasza Ściężora. Ten sam Autor opracował dla nas przegląd zjawisk astronomicznych w listopadzie i grudniu br. czyli kalendarzyk astronomiczny. Publikujemy go na zwykłym miejscu, podobnie jak krzyżówkę i konkurs dotyczący znajomości Układu Słonecznego.

Życzę Państwu przyjemnej lektury