W numerze:

· Dwunastu dzielnych mężczyzn

Andrzej Marks

· Orbity planet dolnych w heliocentrycznym
  układzie Kopernika

Antoni Opolski

· Hinduska rachuba czasu

Kazimierz M. Borkowski

teleskop kosmiczny Hubble'a
obserwuje:

· NGC 3603

rozmaitości:

· Spiralna gwiazda

· Czy międzygalaktyczne obłoki pyłu widać
  w podczerwieni?

w kraju:

· 50 lat Obserwatorium Astronomicznego
  Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

· Czwarte bieszczadzkie spotkania
  dyskusyjne: „Pola elektromagnetyczne
  ELF w astrofizyce, geofizyce
  i medycynie”

w kolorze:

· Teleskop Subaru oraz pierwsze wykonane
  nim zdjęcia

galeria Mgławic Messiera:

· Siostry Plejad (M34–M41)

in memoriam:

· 60 rocznica śmierci ks. B. Metlera
  — twórcy Obserwatorium Astrono-
  micznego w Częstochowie

elementarz Uranii:

· W pogoni za cieniem

recenzje:

· Program SkyMap Pro 5.0

astronomia w szkole:

· Spróbujmy to sobie wyobrazić

poradnik obserwatora:

· Obserwacje Merkurego i Wenus

miłośnicy astronomii obserwują:

· Draconidy i Leonidy 1998

· Grupa „Pulsar” obserwuje zaćmienie
  Słońca

kalendarz astronomiczny '99:

· listopad – grudzień

konkurs:

· „Czy znasz Układ Słoneczny?”
  — rozstrzygnięcie

krzyżówka

Galeria Uranii:

· Zaćmienie 11.08.99

 Na okładce:

Całkowite zaćmienie Słońca 11 sierpnia br. sfotografowane przez Sebastiana Soberskiego za pomocą teleskopu soczewkowego 80/1200 mm, zabranego na wyprawę przez grupę z Planetarium i Obserwatorium Astronomicznego przy ZST w Grudziądzu (Dunaföldvár, Węgry). Inne zdjęcia wykonane w ramach tej wyprawy znajdą Czytelnicy w Galerii Uranii na trzeciej stronie okładki. Więcej zdjęć zrobionych podczas tego wydarzenia opublikujemy w następnym zeszycie Uranii-PA.

Szanowni i Drodzy Czytelnicy

W październiku 1999 roku mija 80 lat od chwili, gdy pojawiło się czasopismo pod tytułem „Urania”. Nawiązywało swym tytułem do boskiej mieszkanki Olimpu o tym samym imieniu. „Urania niebiańska jest muzą astronomii, siedzi obok nawpół przysłoniętej kuli ziemskiej, w jednej dłoni trzyma cyrkiel, drugą niebo wskazuje. Czasem uwieńczona gwiazd koroną, niesie lirę, wzrok ku niebu zwraca albo laseczką coś na kuli niebieskiej, koło niej się znajdującej, rysuje.” Takimi słowy przedstawia naszą Patronkę A.H. Petiscus w swojej książce pt. „Olimp” przetłumaczonej przez Anastazyję Dzieduszycką i opublikowanej w Warszawie w roku 1875 i taki, jak obok zamieszczamy, podaje Jej obraz.

Czasopismo URANIA było najpierw wydawane techniką litograficzną przez Międzyszkolne Koło Miłośników Astronomii w Warszawie, a od początku 1922 roku stało się oficjalnym drukowanym organem powstałego w roku 1921 ogólnopolskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii. Mamy więc chyba prawo mówić o osiemdziesięcioleciu naszego czasopisma, choć minęło dopiero 77 lat jego istnienia jako oficjalnego organu Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii. W Słowie Wstępnym w nr 1 „Uranii” z roku 1922 (od którego prowadzimy numerację naszych zeszytów) Komitet Redakcyjny tak charakteryzował „program dla czasopisma”:

Zawierać on będzie artykuły oryginalne, referaty i notatki o najwięcej zainteresować mogących miłośnika pracach z Astronomji i nauk pokrewnych, wyciągi z wygłaszanych pod auspicjami Towarzystwa odczytów, podawać wskazówki do wykonywania celowych i możliwych dla miłośnika spostrzeżeń, a w tym celu i kalendarzyk astronomiczny, dalej komunikaty samych obserwacji, wreszcie odzwierciedlać będzie wszelkie objawy ruchu astronomicznego amatorskiego w kraju i za granicą.

Myślę, że temu programowi URANIA do dziś pozostała wierna i go realizuje. I tak w bieżącym zeszycie w oryginalnych artykułach piszemy o tych, co lądowali na Księżycu w związku z 30 rocznicą postawienia na Srebrnym Globie stopy człowieka (dr inż. Andrzej Marks), o kopernikowskiej analizie ruchu planet dolnych (profesor Antoni Opolski) i o hinduskiej rachubie czasu (dr Kazimierz Borkowski). Z wydarzeń krajowych przedstawiamy Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w 50-lecie jego istnienia i spotkanie bieszczadzkie na temat pól elektromagnetycznych ELF w astrofizyce, geofizyce i medycynie oraz przypominamy postać twórcy obserwatorium w Częstochowie, ks. Bonawentury Metlera w 60-lecie jego męczeńskiej śmierci.

„Drakonidy i Leonidy 1998” to opis rezultatów miłośniczych obserwacji, „Siostry Plejad M34-M41” to wskazanie ciekawych obiektów na niebie, „W pogoni za cieniem” to o przyszłych zaćmieniach Słońca. A pierwsze relacje słowne i fotograficzne z obserwacji tegorocznego rendez-vous Słońca i Księżyca przedstawiamy na str. 233 i okładce. Prosimy naszych Czytelników o nadsyłanie do naszej Redakcji swoich relacji i zdjęć z obserwacji tego wspaniałego zjawiska astronomicznego. Będziemy starali się je systematycznie publikować.

Nowe obrazy nieba dostarczył nam Teleskop Kosmiczny Hubble'a i niedawno uruchomiony gigantyczny teleskop japoński Subaru, a my je prezentujemy naszym Czytelnikom. Program komputerowy SkyMap Pro 5.0 daje nam nowe możliwości — piszemy o tym na str. 227. Pragniemy, aby „niewyobrażalne” stało się jakoś bardziej „uchwytne” (patrz Astronomia w szkole). Kalendarzyk, jak zawsze, publikujemy z dwumiesięcznym wyprzedzeniem. Nasz konkurs „Czy znasz Układ Słoneczny?” został już zakończony. W tym numerze jego rozstrzygnięcie! Gratulujemy zwycięzcom.

Nasz kolega redakcyjny w sierpniu zawarł związek małżeński. Młodej Parze, Alinie i Markowi, serdecznie życzymy wszelkiej pomyślności.

Życzę Państwu przyjemnej i pożytecznej lektury

PS Poszukujemy numerów URANII z lat 1919–1921. Czy ktoś z Czytelników mógłby nam pomóc je odnaleźć?