W numerze:

· Krótka historia powstania
  Wszechświata

T. Zbigniew Dworak

· Jakie są szanse detekcji fal
  grawitacyjnych?

Krzysztof Belczyński

· Właściwości gwiazd AGB czytane z linii
  maserowych

Leszek P. Błaszkiewicz

· Kawałek Polski na Kaukazie

Jacek Krełowski

HST obserwuje:

· Zmierzona planetoida 2002 NY40

· LL Orionis

elementarz Uranii:

· Typ widmowy F

w kraju:

· Sprawozdanie z szóstych bieszczadzkich
  spotkań dyskusyjnych „Fale elektro-
  magnetyczne ELF w astrofizyce,
  geofizyce i medycynie”

· PTMA informuje …

w skrócie:

· O modelowaniu na lekcjach astronomii
  ciąg dalszy

P.T.Miłośnicy Astronomii obserwują:

· Kometarna wiosna 2002 r.

w skrócie:

· Antarktyczni obserwatorzy wykryli pola-
  ryzację mikrofalowego promieniowania tła

· ESA bada wpływ Słońca na klimat
  na Ziemi

· Wszechświata nie zbudowano w jeden
  dzień!

· INTEGRAL

· Indiański bóg w Pasie Kuipera

poradnik konstruktora teleskopu:

· Oprawa lustra głównego, cz.II

poradnik obserwatora:

· Wybieramy cyfrowy aparat
  fotograficzny

kalendarz astronomiczny 2003:

· styczeń – luty

astronomia i muzyka:

· Mandarynkowy sen o Marsie
  (i nie tylko)

relaks z Uranią:

· krzyżówka

ciekawe strony internetowe

 Na okładce:

Mgławica planetarna
IC 4406

Jak kolista gwiazda może utworzyć kwadratową mgławicę?
    Oczywiście mgławica nie jest kwadra-towa, a to, co widzimy, uwarunkowało jej ustawienie w stosunku do kierunku naszego widzenia: to prawdopodobnie cylinder, na który patrzymy „z boku”. Gdybyśmy widzieli ją „z góry”, wyglądałaby podobnie jak mgławica „Pierścień”. Gorący gaz wypływa przez końce cylindra, a włókna ciemnego pyłu i molekularnego gazu zdobią jego ściany. Odpowiedzialna za tę strukturę gwiazda znajduje się w środku i zapewne za kilka milionów lat ukaże się jako słabnący biały karzeł.
    Obraz utworzono w sztucznych barwach przez nałożenie zdjęć wykonanych teleskopem kosmicznym Hubble’a w czerwcu 2001 i styczniu 2002 r.

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Sygnalizowaliśmy Państwu już wcześniej naszą trudną sytuację finansową. Zmiany na lepsze nie nastąpiły i aby móc w dalszym ciągu przybliżać Państwu świat gwiazd i galaktyk, musimy podnieść cenę naszego pisma. Jest to dla nas bardzo bolesną koniecznością. Teraz pojedynczy zeszyt będzie kosztował w prenumeracie 9,00, a w sprzedaży 10,00 zł. Nie jest to jeszcze cena równowagi — w dalszym ciągu będziecie Państwo otrzymywać czasopismo, które faktycznie kosztuje dużo więcej. Ciągle jeszcze spodziewamy się dotacji ze strony instytucji odpowiedzialnych w Polsce za stan nauki i transmisji jej wyników do społeczeństwa: Komitetu Badań Naukowych, Polskiej Akademii Nauk, Ministerstwa Edukacji oraz innych światłych donatorów.

Cóż możemy ofiarować Państwu w zamian? Na pewno jeszcze większą troskę o wysoki poziom merytoryczny i graficzny, punktualność ukazywania się i szerszą otoczkę edukacyjną na naszych stronach internetowych. Już teraz serwis edukacyjny PTA, oprócz doniesień o najnowszych wynikach badań, odpowiada na indywidualne pytania, astronomiczny słownik internetowy daje definicje i wyjaśnienia dotyczące różnych terminów i pojęć, notki biograficzne o polskich astronomach i polskich obserwatoriach astronomicznych, a nawet o tegorocznych astrofizycznych noblistach.

Niniejszy zeszyt przynosi artykuły o powstaniu Wszechświata (Z.T. Dworak), o perspektywach odkrycia fal grawitacyjnych (K. Belczyński), o naturalnych maserach i astrofizyce tkwiących w nich gwiazd (L. Błaszkiewicz). Są to bardzo gorące tematy współczesnej astrofizyki. Do nich zaliczają się też krótsze notatki o odkryciu polaryzacji mikrofalowego promieniowania tła, o odkryciu kwazarów, które powstały wtedy, gdy Wszechświat był jeszcze bardzo młody, o INTEGRAL-u, czyli kosmicznym teleskopie promieniowania gamma, który w październiku ma być wprowadzony na orbitę wokółziemską i o odkryciu największego obiektu Pasa Kuipera.

O polskiej aparaturze pracującej na ukraińskim 2-metrowym teleskopie pisze J. Krełowski, a o amatorskich obserwacjach komet wiosną 2002 r. T. Sciężor. W. Skórzyński doradza, jaki wybrać cyfrowy aparat fotograficzny, a L. Newelski jak zamocować lustro główne teleskopu. K. Rochowicz przybliża Państwu gwiazdy typu widmowego F, a J. Domański przedstawia nowe propozycje ćwiczeń astronomicznych i wirtualnych obserwacji na wielkich teleskopach na lekcjach fizyki z astronomią.

Kalendarzyk astronomiczny przedstawia niebo już roku 2003. Będzie to rok obfitujący w rzadkie i efektowne zjawiska astronomiczne, możliwe do obserwacji przez miłośników astronomii.

Życzę więc Państwu pogodnego nieba i przyjemności z kontaktów z gwiaździstym niebem i naszym czasopismem.