Krótka historia powstania Wszechświata ♨

· T. Zbigniew Dworak

Jakie są szanse detekcji fal grawitacyjnych? ♨

· Krzysztof Belczyński

Właściwości gwiazd AGB czytane z linii maserowych

· Leszek P. Błaszkiewicz

Kawałek Polski na Kaukazie

· Jacek Krełowski

HST obserwuje:

• Odległe planetoidy (okł. II)
• M 51 — kosmiczny wir (wkł. I)

elementarz Uranii:

• Typ widmowy F ➟

w kraju:

• Sprawozdanie z szóstych bieszczadzkich spotkań dyskusyjnych „Fale elektromagnetyczne ELF w astrofizyce, geofizyce i medycynie”
• PTMA informuje …

w skrócie:

• O modelowaniu na lekcjach astronomii ciąg dalszy

P.T.Miłośnicy Astronomii obserwują:

• Kometarna wiosna 2002 r.

w skrócie:

• Antarktyczni obserwatorzy wykryli polaryzację mikrofalowego promieniowania tła
• ESA bada wpływ Słońca na klimat na Ziemi
• Wszechświata nie zbudowano w jeden dzień!
• INTEGRAL
• Indiański bóg w Pasie Kuipera

poradnik konstruktora teleskopu:

• Oprawa lustra głównego, cz.II ➟

poradnik obserwatora:

• Wybieramy cyfrowy aparat fotograficzny ➟

kalendarz astronomiczny 2003:

• styczeń – luty ➟

astronomia i muzyka:

• Mandarynkowy sen o Marsie (i nie tylko) ➟

relaks z Uranią:

• krzyżówka

ciekawe strony internetowe

Szanowni i Drodzy Czytelnicy,

Sygnalizowaliśmy Państwu już wcześniej naszą trudną sytuację finansową. Zmiany na lepsze nie nastąpiły i aby móc w dalszym ciągu przybliżać Państwu świat gwiazd i galaktyk, musimy podnieść cenę naszego pisma. Jest to dla nas bardzo bolesną koniecznością. Teraz pojedynczy zeszyt będzie kosztował w prenumeracie 9,00, a w sprzedaży 10,00 zł. Nie jest to jeszcze cena równowagi — w dalszym ciągu będziecie Państwo otrzymywać czasopismo, które faktycznie kosztuje dużo więcej. Ciągle jeszcze spodziewamy się dotacji ze strony instytucji odpowiedzialnych w Polsce za stan nauki i transmisji jej wyników do społeczeństwa: Komitetu Badań Naukowych, Polskiej Akademii Nauk, Ministerstwa Edukacji oraz innych światłych donatorów.

Cóż możemy ofiarować Państwu w zamian? Na pewno jeszcze większą troskę o wysoki poziom merytoryczny i graficzny, punktualność ukazywania się i szerszą otoczkę edukacyjną na naszych stronach internetowych. Już teraz serwis edukacyjny PTA, oprócz doniesień o najnowszych wynikach badań, odpowiada na indywidualne pytania, astronomiczny słownik internetowy daje definicje i wyjaśnienia dotyczące różnych terminów i pojęć, notki biograficzne o polskich astronomach i polskich obserwatoriach astronomicznych, a nawet o tegorocznych astrofizycznych noblistach.

Niniejszy zeszyt przynosi artykuły o powstaniu Wszechświata (Z.T. Dworak), o perspektywach odkrycia fal grawitacyjnych (K. Belczyński), o naturalnych maserach i astrofizyce tkwiących w nich gwiazd (L. Błaszkiewicz). Są to bardzo gorące tematy współczesnej astrofizyki. Do nich zaliczają się też krótsze notatki o odkryciu polaryzacji mikrofalowego promieniowania tła, o odkryciu kwazarów, które powstały wtedy, gdy Wszechświat był jeszcze bardzo młody, o INTEGRAL-u, czyli kosmicznym teleskopie promieniowania gamma, który w październiku ma być wprowadzony na orbitę wokółziemską i o odkryciu największego obiektu Pasa Kuipera.

O polskiej aparaturze pracującej na ukraińskim 2-metrowym teleskopie pisze J. Krełowski, a o amatorskich obserwacjach komet wiosną 2002 r. T. Sciężor. W. Skórzyński doradza, jaki wybrać cyfrowy aparat fotograficzny, a L. Newelski jak zamocować lustro główne teleskopu. K. Rochowicz przybliża Państwu gwiazdy typu widmowego F, a J. Domański przedstawia nowe propozycje ćwiczeń astronomicznych i wirtualnych obserwacji na wielkich teleskopach na lekcjach fizyki z astronomią.

Kalendarzyk astronomiczny przedstawia niebo już roku 2003. Będzie to rok obfitujący w rzadkie i efektowne zjawiska astronomiczne, możliwe do obserwacji przez miłośników astronomii.

Życzę więc Państwu pogodnego nieba i przyjemności z kontaktów z gwiaździstym niebem i naszym czasopismem.

Mgławica planetarna IC 4406

Jak kolista gwiazda może utworzyć kwadratową mgławicę?

Oczywiście mgławica nie jest kwadratowa, a to, co widzimy, uwarunkowało jej ustawienie w stosunku do kierunku naszego widzenia: to prawdopodobnie cylinder, na który patrzymy „z boku”. Gdybyśmy widzieli ją „z góry”, wyglądałaby podobnie jak mgławica „Pierścień”. Gorący gaz wypływa przez końce cylindra, a włókna ciemnego pyłu i molekularnego gazu zdobią jego ściany. Odpowiedzialna za tę strukturę gwiazda znajduje się w środku i zapewne za kilka milionów lat ukaże się jako słabnący biały karzeł.

Obraz utworzono w sztucznych barwach przez nałożenie zdjęć wykonanych teleskopem kosmicznym Hubble’a w czerwcu 2001 i styczniu 2002 r.