W numerze:

· Prof. dr hab. Bohdan Paczyński
  doktorem honoris causa Uniwersytetu
  Wrocławskiego

· Kosmologia fluktuacji promieniowania
  tła (cz. 2)

Bartek Lew

· Włodzimierz Zonn 1905–1975

Konrad Rudnicki

· Powojenne lata wrocławskiej astronomii

Tadeusz Jarzębowski

w kolorze:

· SALT

· XXXII Zjazd PTA we Wrocławiu

· Galeria Uranii

· Hyperion pokraterowany

w kraju:

· XXXII Zjazd PTA

· OZMA 2005

· XXXIII Zjazd TOS

· Otwarcie Obserwatorium Astronomicz-
  nego w Urzędowie

· 10 lat Koła Miłośników Astronomii
  im. Jana Heweliusza w Urzędowie

rozmaitości:

· Radiowe zaćmienie Słońca

· Dorodny kosmiczny noworodek

· Polscy astronomowie na tropie kosmicz-
  nej skali odległości

galeria obiektów NGC:

· NGC 2655, NGC 2841 i NGC 2903

astronomia w szkole:

· Wirtualna podróż do ziemskich kraterów

kalendarz astronomiczny 2006:

· styczeń – luty

astronomia i muzyka:

· „Do nieba i między gwiazdy”  

recenzje:

· Encyklopedia uniwersalna Larousse'a

poradnik obserwatora:

· Interesujące obiekty: Mała Niedźwie-
  dzica, Mały Lew, Mikroskop, Orion

relaks z Uranią:

· krzyżówka

ciekawe strony internetowe

 Na okładce:

Mgławica Laguna (NGC 6530) jest położonym od nas w odległości 3800 lat św. skupiskiem pyłu i gazu, w którym rodzą się gwiazdy o dużych masach i dużych jasnościach. To właśnie promieniowanie tych gwiazd powoduje świecenie okolicznych chmur gazowych. Obiekt ten został wybrany jako jeden z pierwszych do przetestowania możliwości nowo budowanego teleskopu SALT w Południowej Afryce. Prezentowane zdjęcie jest jednym z pierwszych obrazów uzyskanych 1 września 2005 r. tym największym na południowej półkuli teleskopem (średnica ok. 10,5 m). Obejmuje centralną część mgławicy i zostało wykonane za pomocą kamery SALTICAM w trzech nałożonych na siebie pasmach fotometrycznych: U (ekspozycja 120 s), V (20 s) i I (40 s). Jest to obszar mierzący ok. 10 min łuku (1/3 tarczy Księżyca w pełni), co odpowiada, biorąc pod uwagę odległość mgławicy, obszarowi o średnicy 10 lat św. Cała mgławica rozciąga się do 300 lat św. Astronomowie spodziewają się, że teleskop ten pozwoli m.in. badać proces narodzin gwiazd, interakcje nowo narodzonych gwiazd z chmurami i ruchy chmur gazowych

Szanowni i Drodzy Czytelnicy

Jeden z najwybitniejszych astronomów świata, Profesor Bohdan Paczyński, został uhonorowany najwyższym uniwersyteckim tytułem doktora honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego. Cieszymy się z tego bardzo. Po honorach, które spływały na Niego ze wszystkich zakątków świata, polski uniwersytet dostrzegł Jego wielkość i dał Mu swoje najwyższe odznaczenie. Przytaczamy na pierwszych stronach tego zeszytu argumenty, jakimi kierował się uniwersytet, przyznając ten tytuł, a następnie treść wykładu, jaki nadesłał Laureat na uroczyste podpisanie Jego dyplomu, zastępujące akt promocji doktorskiej.

Na Zjeździe Polskiego Towarzystwa Astronomicznego we Wrocławiu we wrześniu br. jedna z sesji naukowych była całkowicie poświęcona dorobkowi Profesora Paczyńskiego. O różnych aspektach badań i dokonań swego Mistrza mówili Jego uczniowie. Dało to obraz wielkiej różnorodności i wnikliwości badawczej Laureata oraz uwypukliło Jego wielką rolę we współczesnej astronomii.

O wspomnianym Zjeździe PTA piszemy na s. 263. Artykuły o profesorze Zonnie i powojennych latach astronomii wrocławskiej to referaty na tym Zjeździe. W tym roku, 14 listopada, gdy ten zeszyt będzie już w Państwa rękach, przypada setna rocznica urodzin Profesora. Pisze o Nim Konrad Rudnicki, Jego pierwszy uczeń i współpracownik, który znał Go lepiej niż ktokolwiek inny. O astronomii wrocławskiej pisze też jeden ze świadków epoki, jeden z pierwszych jej absolwentów, jej współbudowniczy i uczestnik jej rozwoju, były dyrektor Instytutu Astronomicznego we Wrocławiu, Tadeusz Jarzębowski.

Bartek Lew kontynuuje swą opowieść o kosmologii fluktuacji promieniowania tła. Nie jest to łatwy tekst, ale przecież „jak Pan Bóg stwarzał świat, to niekoniecznie chciał, abyśmy go łatwo zrozumieli” — powiedział kiedyś Einstein.

Wiele się działo ostatnio w polskim życiu astronomicznym. Oprócz astronomów zbierali się też Miłośnicy Astronomii. Odbył się już 9. Zlot Miłośników Astronomii — OZMA 2005 i Zjazd Towarzystwa Obserwatorów Słońca. Koło Miłośników Astronomii w Urzędowie świętowało swoje dziesięciolecie. A to świętowanie było szczególne, bo połączone z otwarciem Obserwatorium Astronomicznego z 28-cm teleskopem pod kopułą, pracowniami astronomicznymi z licznymi komputerami i innym użytecznym wyposażeniem. Piszemy o tym wszystkim w bieżącym zeszycie.

Ale najważniejsze wydarzenie w polskiej astronomii dopiero nastąpi. W dniu 10 listopada w Republice Południowej Afryki odbędzie się uroczysta inauguracja pracy 10,5 m teleskopu SALT, który w 10% jest współwłasnością Polski. Polscy astronomowie będą mieli 30 nocy obserwacyjnych każdego roku na tym największym obecnie teleskopie na świecie. W tym zeszycie, na okładkach, przytaczamy jedno z pierwszych zdjęć uzyskanych tym teleskopem i obraz budynku teleskopu na parę tygodni przed otwarciem. Oczywiście najpierw teleskop zostanie poddany różnym testom i próbom, a jego pełna sprawność zostanie osiągnięta, gdy zostaną uruchomione planowane spektrografy.

Jak zwykle dużo miejsca poświęcamy poradom obserwacyjnym poprzez kalendarz astronomiczny, galerię obiektów NGC, wykaz interesujących obiektów w wybranych gwiazdozbiorach, strony Astronomii w Szkole itp. Jest też dział muzyczny, recenzja, krzyżówka itd

Pokażcie, Drodzy Państwo, ten zeszyt swym Znajomym i Przyjaciołom i zachęćcie Ich do prenumeraty naszego czasopisma.

Życzę Państwu pogodnego nieba i przyjemnej lektury