Spis
treści
Spis
wykładów
|
|
|
|
Budowa i Ewolucja
Gwiazd
prof. Bohdan Paczyński
ver. 1.01
|
IX. Reakcje jądrowe i neutrina.
1. Tempa reakcji jądrowych.
Bardzo dobry i elementarny opis niektórych szybkości reakcji jądrowych jest podany przez M. Schwarzschilda (Structure and Evolution of the Stars). Bardziej szczegółowy opis jest zaprezentowany przez R. Kippenhahna i A. Weigerta (Stellar Structure and Evolution, ss. 146 – 173), D. D. Claytona (Principles of Stellar Structure and Nucleo-synthesis) oraz H. Reevesa (1995, w Stellar Structure, pod redakcją L. H. Allera i D. B. McLaughlina, s. 113, The University of Chicago Press). Nowe zestawienia szybkości spalania dla setek reakcji jądrowych, mogą być znalezione w:
·
G. R. Caughlan i W. A. Fowler, Thermonuclear Reaction Rates V, Atomic Data Nuc. Data Tables, 1988, 40, 283,
·
C. Angulo, M. Arnould i M. Rayet (projekt NACRE), 1999, Nuclear Physics A, 656, 1, http://pntpm.ulb.ac.be/nacre.htm.
Najnowsze źródło dla słonecznych reakcji jądrowych to:
·
E. G. Adelberger, S. M. Austin, J. N. Bahcall, A. B. Balantekin, G. Bogaert i L. Buchmann, Solar fusion cross sections, Rev. Mod. Phys., 1998, 70, 1265.
Podamy tutaj jedynie trzy tempa: dwa dla spalania wodoru (cykl proton – proton i CNO) oraz jedno dla spalania helu (3α):
| ∈pp ≈ 106X12ρT6– 2 ⁄ 3e– 33.81T6– 1 ⁄ 3 |
, |
[erg s-1 g-1] |
, |
| |
| ∈CNO ≈ 1028ρX1X14ρT6– 2 ⁄ 3e– 152.313T6– 1 ⁄ 3 |
, |
[erg s-1 g-1] |
, |
| |
| ∈3α ≈ 3 × 1011X43ρ2T8– 3e– 43.5T8– 1 |
, |
[erg s-1 g-1] |
, |
| |
gdzie X1, X4 oraz X14 to obfitości, w sensie ułamka masy, odpowiednio wodoru, helu i azotu; T6 ≡ T ⁄ 106 K, T8 ≡ T ⁄ 108 K.
Ilość energii uwolniona w tych trzech reakcjach, wynosi E*pp ≈ 6.3 × 1018 erg g–1, E*CNO ≈ 6.0 × 1818 erg g–1, E*3α ≈ 6.0 × 1718 erg g–1. Nieznaczna różnica pomiędzy E*pp a E*CNO jest spowodowana różną wielkością utraty energii w wyniku emisji neutrin. Zmiany w składzie chemicznym mogą być policzone stosownie do
2. Tempa utraty neutrin.
Najnowszą i gruntowną kompilację rozmaitych procesów fizycznych prowadzących do emisji neutrin, jak również wzory opisujące tempa utraty energii, można znaleźć w pracach: Itoh, N. i in. 1996, ApJ, 470, 1015 oraz Itoh, N. i in. 1996, ApJS, 102, 411.
Autor: prof. Bohdan Paczyński
Tłumaczenie, opr. i wersja HTML:
Marek Gołębiewski
|
|
