Luty 2006

W roku 2006 wystąpią dwa zaćmienia Słońca: całkowite 29 marca oraz obrączkowe 22 września. Pierwsze z wymienionych zaćmień będzie można obserwować z niedalekiej Turcji, z Polski widoczne będzie jako zaćmienie częściowe. Warto wspomnieć, że jest to najbliżej naszego kraju zachodzące całkowite zaćmienie Słońca do 2026 r.! Dojdzie także do dwóch, widocznych w Polsce, zaćmień Księżyca: półcieniowego 14 marca i częściowego 7 września.

W 2006 r. kilkakrotnie dojdzie do zakryć znanej gromady otwartej Plejady przez Księżyc. Z Polski można będzie te zjawiska obserwować w dniach: 5 marca, 20 lipca, 12 września, 10 października, 6 listopada oraz 4 grudnia.

W 2006 roku do Słońca zbliży się 21 znanych komet, z których obserwacje jednej (73P/Schwassmann-Wachmann 3) będzie można wykonywać przez lornetki.

Data		P [°]	B0 [°]	L0 [°]
II	1	-12,12	-6,01	188,11
	3	-12,93	-6,15	161,78
	5	-13,71	-6,29	135,44
	7	-14,48	-6,41	109,11
	9	-15,23	-6,53	82,78
	11	-15,96	-6,63	56,44
	13	-16,67	-6,73	30,11
	15	-17,35	-6,82	3,77
	17	-18,01	-6,91	337,43
	19	-18,65	-6,98	311,10
	21	-19,27	-7,04	284,76
	23	-19,86	-7,10	258,42
	25	-20,43	-7,15	232,08
	27	-20,97	-7,19	205,73
III	1	-21,49	-7,22	179,39
Dane dla obserwatorów Słońca (na 0h UT)
P — kąt odchylenia osi obrotu Słońca mierzony od północnego wierzchołka tarczy B0, L0 — heliograficzna szerokość i długość środka tarczy 15d06h52m — heliograficzna długość środka tarczy wynosi 0°

Słońce

Dni stają się coraz dłuższe. Słońce wędruje po części ekliptyki położonej pod płaszczyzną równika niebieskiego, ale jego deklinacja wzrasta w ciągu miesiąca od -17° do -8°, w związku z czym dnia przybywa prawie o dwie godziny: w Warszawie 1 lutego Słońce wschodzi o 6^h17^m, zachodzi o 15^h23^m, a 28 lutego wschodzi o 5^h25^m, zachodzi o 16^h13^m. W lutym Słońce wstępuje w znak Ryb.

Księżyc

Bezksiężycowe noce będziemy mieli na początku i pod koniec lutego, bowiem kolejność faz Księżyca jest w tym miesiącu następująca: pierwsza kwadra 5^d06^h29^m, pełnia 13^d04^h44^m, ostatnia kwadra 21^d07^h17^m i nów 28^d00^h31^m. W apogeum Księżyc znajdzie się 14^d00^h46^m, a w perygeum 27^d20^h24^m.

Planety, planety karłowate
i planetoidy

W drugiej połowie miesiąca, wieczorem, nisko nad zachodnim horyzontem można próbować zaobserwować Merkurego. W dniu 25 lutego, pod koniec zmierzchu cywilnego (około godzinę po zachodzie Słońca), znajdziemy go na wysokości ponad 10° nad horyzontem świecącego z jasnością -1^m. Przez teleskop zobaczyć będzie można tarczę planety o średnicy 7'' w fazie zbliżającej się do kwadry.

Nad ranem, nisko nad południowo-wschodnim horyzontem, można obserwować Wenus świecącą z maksymalną w 2006 r. jasnością -4,6^m. Maksymalną wysokość nad horyzontem, równą prawie 12° (ok. godzinę przed wschodem Słońca) planeta osiągnie w połowie miesiąca. Przez teleskop można będzie zobaczyć tarczę planety o średnicy malejącej od 54'' do 34'' przy fazie zbliżającej się do kwadry.

Mars widoczny jest w pierwszej połowie nocy w gwiazdozbiorze Barana. W związku z oddalaniem się planety od Ziemi maleje zarówno jej jasność (od 0,2^m do 0,8^m) jak i średnica tarczy (od 9'' do 7''). Dostrzeżenie szczegółów powierzchniowych na tak małej tarczy przez teleskopy amatorskie będzie bardzo trudne, jednak pozwolą one zobaczyć wyraźną fazę Marsa, wynoszącą w lutym aż 0,89.

Warunki obserwacji Jowisza i Saturna w stosunku do stycznia praktycznie się nie zmieniają.

Uran i Neptun znajdują się na niebie w pobliżu Słońca i są niewidoczne.

W porównaniu ze styczniem poprawiają się nieco warunki porannej widzialności Plutona, którego pod koniec lutego, na dwie godziny przed wschodem Słońca, można odnaleźć na wysokości 16° nad horyzontem, jednak niezbędny jest do tego teleskop o średnicy lustra przynajmniej 25 cm.

W lutym w pobliżu opozycji znajduje się jasna planetoida:

(4) Vesta, (jasność 7,0^m). 10 II: 6^h35,6^m, +24°58'; 20 II: 6^h32,8^m, +25°19'; 2 III: 6^h33,3^m, +25°35'.

Meteory

W dniach od 15 lutego do 10 marca promieniują, należące do kompleksu Virginid, δ Leonidy (DLE). Maksimum aktywności tego mało aktywnego roju przypada 25 lutego. Radiant meteorów leży w gwiazdozbiorze Lwa i ma współrzędne: α = 7^h00^m, δ = +16°. Warunki obserwacji w tym roku są bardzo dobre w związku z Księżycem zbliżającym się do nowiu.

* * *

1^d17^h22^m

Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2007]

1^d21^h

Złączenie Merkurego z Neptunem w odl. 2°.

2^d

Rys. 4

Mapa gwiazdozbioru Hydry do obserwacji gwiazdy zmiennej T Hya (8^h55^m39,9^s, -9°08'29''). Podane jasności gwiazd porównania (pole widzenia wynosi 7°, północ u góry).

Gwiazda zmienna długookresowa T Hya (miryda) (8^h55,6^m, -9°08') osiąga maksimum jasności (7,8^m).

2^d20^h57^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa WW Aur osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,8^m do 6,6^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2006].

2^d21^h53^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa HU Tau osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,9^m do 6,7^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2006].

3^d07^h

Wenus nieruchoma w rektascensji.

3^d19^h56^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa Algol (β Per) osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 2,1^m do 3,4^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2007].

4^d23^h14^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa HU Tau osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,9^m do 6,7^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2006].

5^d22^h

Złączenie Marsa z Księżycem w odl. 2°.

5^d23^h

Neptun w koniunkcji ze Słońcem.

6^d

Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji zachodniej.

6^d03^h04^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa U Oph osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,9^m do 6,6^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 1/2008].

7^d02^h10^m

Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2007]

7^d10^h

Maksymalna libracja Księżyca (9,1°) w kierunku Mare Australe (oświetlone).

7^d22^h09^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa WW Aur osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,8^m do 6,6^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2006].

11^d15^h

Złączenie Saturna z Księżycem w odl. 3°.

14^d

Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji wschodniej.

14^d16^h

Złączenie Merkurego z Uranem w odl. 0,02°.

15^d04^h

Minimalna libracja Księżyca (2,8°) w kierunku krateru Schickard (oświetlony).

15^d17^h25^m

Gwiazda zmienna η Aql (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 6/2007].

17^d19^h45^m

Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2007]

18^d00^h33^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa WW Aur osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,8^m do 6,6^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2006].

20^d02^h

Złączenie Jowisza z Księżycem w odl. 5°.

20^d18^h24^m

Słońce wstępuje w znak Ryb, jego długość ekliptyczna wynosi wówczas 330°.

21^d04^h

Odkrycie gwiazdy 1 Sco (4,6^m) przy ciemnym brzegu Księżyca w ostatniej kwadrze, widoczne w całej Polsce (Szczecin 4^h38^m — Krosno 4^h56^m).

22^d

Księżyc Saturna Tytan w maksymalnej elongacji zachodniej.

22^d11^h

Maksymalna libracja Księżyca (10,2°) w kierunku Sinus Iridium (oświetlona).

22^d21^h39^m

Gwiazda zmienna η Aql (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 6/2007].

23^d04^h32^m

Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2007]

23^d21^h38^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa Algol (β Per) osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 2,1^m do 3,4^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2007].

24^d05^h

Merkury w maksymalnej elongacji wschodniej od Słońca w odległości 18°.

26^d17^h

Złączenie Neptuna z Księżycem w odl. 4°.

27^d17^h33^m

Gwiazda zmienna ζ Gem (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,6^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 6/2007].

28^d15^h

Minimalna libracja Księżyca (2,5°) w kierunku Mare Humboldtianum (oświetlone).

Rys. 5

Konfiguracja galileuszowych księżyców Jowisza w lutym 2006 (I — Io, II — Europa, III — Ganimedes, IV — Callisto). Przerwa w trasie księżyca oznacza przebywanie satelity w cieniu planety. Zachód na prawo od środkowego pasa (tarczy planety), wschód na lewo

 

Rys. 6

Konfiguracja pięciu najjaśniejszych księżyców Saturna w lutym 2006 (III — Tethys, IV — Dione, V — Rhea, VI — Tytan, VIII — Iapetus). Zachód na lewo od środkowego pasa (tarczy planety), wschód na prawo