Lipiec 2007

W roku 2007 wystąpią dwa częściowe zaćmienia Słońca, możliwe do obserwacji jedynie w obszarach podbiegunowych Ziemi. Dojdzie także do dwóch całkowitych zaćmień Księżyca, z których pierwsze (3 marca) widoczne będzie w Polsce wysoko na nocnym niebie.

W 2007 r. kilkakrotnie dojdzie do zakryć znanej gromady otwartej Plejady przez Księżyc. Z Polski można będzie te zjawiska obserwować w dniach: 27 stycznia, 23 lutego, 7 sierpnia, 28 października oraz 21 grudnia. Można będzie także obserwować zakrycia planet przez Księżyc: 2 marca oraz 22 maja zakrycie Saturna, 18 czerwca zakrycie Wenus, natomiast 24 grudnia zakrycie Marsa.

W 2007 roku do Słońca zbliży się 30 znanych komet, jednak do obserwacji nawet najjaśniejszych z nich niezbędny będzie większy sprzęt amatorski.

Data		P [°]	B0 [°]	L0 [°]
VII	1	-2,88	2,82	230,01
	3	-1,97	3,04	203,54
	5	-1,07	3,26	177,06
	7	-0,16	3,47	150,59
	9	0,75	3,68	124,12
	11	1,65	3,89	97,65
	13	2,54	4,09	71,19
	15	3,44	4,28	44,72
	17	4,32	4,48	18,26
	19	5,20	4,66	351,79
	21	6,07	4,85	325,33
	23	6,93	5,02	298,87
	25	7,77	5,19	272,41
	27	8,61	5,36	245,95
	29	9,44	5,52	219,50
VII	31	10,25	5,67	193,04
Dane dla obserwatorów Słońca (na 0h UT)
P — kąt odchylenia osi obrotu Słońca mierzony od północnego wierzchołka tarczy B0, L0 — heliograficzna szerokość i długość środka tarczy 18d09h06m — heliograficzna długość środka tarczy wynosi 0°

Słońce

W lipcu deklinacja Słońca z dnia na dzień maleje, w związku z czym dni są coraz krótsze. Dnia 7 lipca Ziemia znajdzie się w najdalszym od Słońca punkcie swojej orbity — w aphelium.

W Warszawie 1 lipca Słońce wschodzi o 2^h19^m, zachodzi o 19^h01^m, a 31 lipca wschodzi o 2^h54^m, zachodzi o 18^h29^m. W lipcu Słońce wstępuje w znak Lwa.

Księżyc

Bezksiężycowe noce będziemy mieli w połowie miesiąca, bowiem kolejność faz Księżyca jest w tym miesiącu następująca: ostatnia kwadra 7^d16^h54^m, nów 14^d12^h04^m, pierwsza kwadra 22^d06^h29^m i pełnia 30^d00^h48^m. W perygeum Księżyc znajdzie się 9 lipca o 21^h44^m, a w apogeum 22 lipca o 8^h45^m.

Planety, planety karłowate
i planetoidy

Pod koniec lipca, nad ranem, nisko nad wschodnim horyzontem, będzie można próbować dostrzec Merkurego, jednak nawet w dniu maksymalnej kulminacji, 26 lipca, wzniesie się on na maksymalną wysokość jedynie 6°, świecąc z jasnością -0,5^m (na początku świtu cywilnego, tj. ok. godzinę przed wschodem Słońca). Przez teleskopy można będzie zaobserwować tarczę planety o średnicy 7'', w fazie zbliżonej do kwadry. Przy średnicy obiektywu równej przynajmniej 10 cm i powiększeniu powyżej 150× można próbować dostrzec szczegóły powierzchniowe planety, w czym pomóc może użycie żółtego lub pomarańczowego filtru.

W pierwszych dniach lipca, wieczorem, nisko nad zachodnim horyzontem, można jeszcze próbować odnaleźć Wenus, świecącą z jasnością -4^m na wysokości zaledwie 10° (ok. godzinę po zachodzie Słońca). Warunki widzialności planety pogarszają się jednak z dnia na dzień, w związku z jej zbliżaniem się do sierpniowej koniunkcji ze Słońcem i już w drugiej połowie miesiąca jej dostrzeżenie stanie się niemożliwe.

Nad ranem, coraz wyżej nad południowo-wschodnim horyzontem, można odnaleźć Marsa, świecącego z jasnością +0,6^m w gwiazdozbiorze Barana. Planeta zbliża się powoli do grudniowej opozycji, toteż średnica jej tarczy powoli rośnie, od 6'' na początku miesiąca do 7'' pod koniec lipca, jest ona jednak nadal za mała, aby przy pomocy teleskopów amatorskich zaobserwować jakiekolwiek szczegóły powierzchniowe, jednak wyraźnie można dostrzec fazę Marsa.

W pierwszej połowie nocy zobaczymy Jowisza, świecącego w gwiazdozbiorze Skorpiona z jasnością -2,5^m. Planeta przebywa obecnie w części ekliptyki o najmniejszej deklinacji, w związku z czym nawet w momencie górowania znajdziemy ją na wysokości jedynie 16° nad południowym horyzontem.

Na początku miesiąca, ok. godzinę po zachodzie Słońca, można jeszcze próbować odnaleźć Saturna na wysokości tylko 10° nad zachodnim horyzontem, świecącego z jasnością +0,6^m. Jednak warunki widzialności planety szybko się pogarszają i pod koniec miesiąca jej obserwacja staje się niemożliwa.

Uran i Neptun zbliżają się do opozycji i są widoczne całą noc 27° od siebie w gwiazdozbiorach odpowiednio Wodnika i Koziorożca.

Planeta karłowata (134340) Pluton jest widoczna wieczorem w gwiazdozbiorze Węża, jednakże jej jasność wynosi jedynie 13,9^m i do jej zaobserwowania jest niezbędny teleskop o średnicy zwierciadła przynajmniej 15 cm.

W lipcu możemy obserwować w pobliżu opozycji jasną planetoidę:

(4) Vesta, (jasność 6,2^m). 10 VII: 16^h04,4^m, -16°17'; 20 VII: 16^h04,6^m, -17°09'; 30 VII: 16^h08,1^m, -18°07'.

Meteory

W drugiej połowie lipca można obserwować meteory z kompleksu Akwarydów/Kaprikornidów: południowe delta Akwarydy (SDA) (22^h36^m, -16°) i alfa Kaprikornidy (CAP) (20^h28^m, -10°). Roje te składają się ze słabych, stosunkowo wolnych meteorów, chociaż w skład CAP wchodzą też niekiedy bardzo jasne i powolne (a więc efektowne) bolidy. Południowe delta Akwarydy są jednym z najaktywniejszych rojów nieba południowego, aktywność alfa Kaprikornidów jest niska. Maksimum aktywności rojów przypada 28 lipca (SDA) i 30 lipca (CAP), toteż w ich obserwacjach bardzo będzie przeszkadzał Księżyc w pełni.

* * *

1^d

Gwiazda zmienna długookresowa R Aql (miryda) (19^h06,4^m, +8°14') osiąga maksimum jasności (6,1^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 3/2004].

1^d10^h

Złączenie Wenus z Saturnem w odl. 0,7°.

1^d21^h20^m

Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2007]

3^d20^h

Złączenie Neptuna z Księżycem w odl. 2°.

5^d19^h

Złączenie Urana z Księżycem w odl. 0,8°.

6^d01^h

Minimalna libracja Księżyca (3,6°) w kierunku Mare Orientale (oświetlone).

7^d00^h

W swoim ruchu po orbicie wokółsłonecznej Ziemia znajduje się najdalej od Słońca, w aphelium, w odl. 1,016716 j.a.

9^d13^h

Złączenie Marsa z Księżycem w odl. 5°.

10^d00^h

Odkrycie gwiazdy ε Ari (4,7^m) przy ciemnym brzegu Księżyca po ostatniej kwadrze, widoczne w całej Polsce (Szczecin 0^h40^m — Olsztyn 0^h45^m).

10^d02^h

Merkury nieruchomy w rektascensji.

13^d00^h

Maksymalna libracja Księżyca (7,3°) w kierunku Mare Australe (zacienione).

13^d02^h

Złączenie Merkurego z Księżycem w odl. 8°.

16^d23^h

Złączenie Saturna z Księżycem w odl. 1°.

17^d12^h

Złączenie Wenus z Księżycem w odl. 2°.

17^d23^h42^m

Gwiazda zmienna δ Cep (cefeida) osiąga maksimum jasności (3,5^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2007]

18^d22^h31^m

Gwiazda zmienna zaćmieniowa 1143 Cyg osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 5,9^m do 6,4^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 1/2005].

19^d22^h

Minimalna libracja Księżyca (4,1°) w kierunku Mare Humboldtianum (oświetlone).

20^d15^h

Merkury w maksymalnej elongacji zachodniej od Słońca w odległości 20°.

23^d05^h04^m

Słońce wstępuje w znak Lwa, jego długość ekliptyczna wynosi wtedy 120°.

25^d13^h

Wenus nieruchoma w rektascensji.

25^d13^h

Złączenie Jowisza z Księżycem w odl. 6°.

26^d16^h

Maksymalna libracja Księżyca (7,9°) w kierunku Sinus Iridium (zacieniona).

27^d

Gwiazda zmienna długookresowa U Cyg (miryda) (20^h19,6^m, +47°53') osiąga maksimum jasności (7,2^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 1/2006].

27^d23^h01^m

Rys. 6

Mapa gwiazdozbioru Panny do obserwacji gwiazdy zmiennej SS Vir (12^h25^m14,4^s, +0°46'11''). Podane jasności gwiazd porównania (pole widzenia wynosi 7°, północ u góry).

Gwiazda zmienna zaćmieniowa Algol (β Per) osiąga minimum jasności. Jasność gwiazdy spada od 2,1^m do 3,4^m [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2007].

29^d

Gwiazda zmienna długookresowa SS Vir (miryda) (12^h25,3^m, +0°46') osiąga maksimum jasności (6,8^m).

30^d

Gwiazda zmienna długookresowa V Mon (miryda) (6^h22,7^m, -2°11') osiąga maksimum jasności (7,0^m) [mapka zamieszczona w „Uranii-PA” 5/2003].

Rys. 7

Konfiguracja galileuszowych księżyców Jowisza w lipcu 2007 (I — Io, II — Europa, III — Ganimedes, IV — Callisto). Przerwa w trasie księżyca oznacza przebywanie satelity w cieniu planety. Zachód na prawo od środkowego pasa (tarczy planety), wschód na lewo