Mgławice planetarne w M31

Badania nad mgławicami planetarnymi dostarczają między innymi informacji o składzie chemicznym, ewolucji i ruchach starych populacji gwiezdnych. Obserwacje sąsiedniej galaktyki stanowią okazję do badań nad dużą liczbą mgławic planetarnych, położonych w jednakowej w przybliżeniu odległości od Słońca. Jedną z serii prac poświęconych mgławicom planetarnym w galaktykach Układu Lokalnego jest niedawno opublikowany artykuł o badaniach mgławic w galaktyce Andromedy (M31). Wykorzystując 3-metrowy teleskop Shane'a (Obserwatorium Licka) David C. Lawrie i Holland C. Ford wykonali serię zdjęć jądra M31 przy użyciu filtra interferencyjnego i kamery wzmacniającej obraz. Wąskie pasmo przepuszczania filtra pracującego nominalnie na fali 5007 angstremów, mogło być zmieniane poprzez zmianę jego temperatury. Ponieważ większość gwiazd nie wykazuje emisji na tej długości fali (podwójnie zjonizowany tlen), technika ta stanowiła dużą pomoc przy identyfikacji mgławic w gęsto zasiedlonych gwiazdami wewnętrznych rejonach M31 (obserwacje zdołano prowadzić aż do odległości 25 lat świetlnych od jądra). W promieniu 800 lat świetlnych od centrum M31 wykryto 42 mgławice planetarne, w tym 19 dotąd nieznanych. Liczba tych obiektów w każdym przedziale o szerokości l wielkości gwiazdowej jest w przybliżeniu stała, przynajmniej w odniesieniu do mgławic, których jasność ustępuje najjaśniejszej mgławicy o najwyżej 3 mag. Czyniąc pewne założenia co do rozkładu materii międzygwiezdnej w galaktyce Andromedy, Lawrie i Ford ocenili ogólną liczbę mgławic planetarnych w M31 znajdujących się w zasięgu stosowanych technik detekcyjnych na 2800 (słabszych o nie więcej niż 3 mag. od najjaśniejszej). Aby ocenić całkowitą liczbę mgławic w tej galaktyce założono, że względna częstość ich występowania jako funkcja jasności jest identyczna z tą samą zależnością ustaloną w oparciu o obserwacje Obłoków Magellana. Otrzymany wynik — 21 tysięcy mgławic słabszych o nie więcej niż 8 mag. od najjaśniejszej — pozostaje w doskonałej zgodzie z poprzednio dokonywanymi ocenami.

Wg Sky and Telescope, 1982, 64, 6, 538