Listopad 1983 r.

Słońce

W listopadzie wstępuje w znak Strzelca i jego długość ekliptyczna wynosi wówczas 240°. Dni ciągle są coraz krótsze, o czym świadczą momenty wschodów i zachodów Słońca w Warszawie: 1 listopada Słońce wschodzi o 6^h30^m, zachodzi o 16^h9^m, a 30 listopada wschodzi o 7^h20^m, zachodzi o 15^h29^m.

Dane dla obserwatorów Słońca (na 13^h czasu środk.-europ.)

Data 1983	P	B0	L0	Data 1983	P	B0	L0
XI 1	+24.°54	+4.°36	179.°06	XI 17	+20.°88	+2.°59	328.°11
3	+24.20	+4.16	152.68	19	+20.29	+2.35	301.75
5	+23.82	+3.94	126.32	21	+19.67	+2.11	275.38
7	+23.40	+3.73	99.95	23	+19.02	+1.86	249.02
9	+22.96	+3.51	73.58	25	+18.34	+1.62	222.66
11	+22.49	+3.28	47.21	27	+17.63	+1.36	196.30
13	+21.98	+3.06	20.84	29	+16.40	+1.11	169.94
15	+21.45	+2.82	354.48	XII 1	+16.14	+0.86	143.58

P — kąt odchylenia osi obrotu Słońca mierzony od północnego wierzchołka tarczy;
B₀, L₀ — heliograficzna szerokość i długość środka tarczy.
15^d2^h55^m — momenty, kiedy heliograficzna długość środka tarczy wynosi 0°.

Księżyc

Ciemne, bezksiężycowe noce będziemy mieli w pierwszej połowie miesiąca, bowiem kolejność faz Księżyca jest w listopadzie następująca: nów 4^d23^h, pierwsza kwadra 12^d17^h, pełnia 20^d13^h, ostatnia kwadra 27^d12^h. W perygeum Księżyc znajdzie się dwukrotnie, 1 i 26 listopada, natomiast w apogeum 13 listopada. W listopadzie tarcza Księżyca zakryje Urana i Jowisza, ale zjawiska te będą u nas niewidoczne.

Data 1983		Juno		Westa
		rekt.	dekl.	rekt.	dekl.
XI	1	2h08.m2	-5°24'	5h52.m1	+17°59'
	11	2 02 . 0	-6 46	5 48 . 5	+18 02
	21	1 57 . 4	-7 30	5 42 . 0	+18 08
XII	1	1 55 . 4	-7 36	5 32 . 9	+18 17

Planety i planetoidy

Ozdobą porannego nieba jest Wenus błyszcząca nad wschodnim horyzontem jak gwiazda -3.9 wielkości. Nieco wyżej nad horyzontem świeci czerwony Mars, ale znacznie słabiej niż Wenus (+1.8 wielk. gwiazd.), a pod koniec miesiąca wschodzi także Saturn i jest widoczny nisko nad horyzontem jako gwiazda +0.8 wielk. gwiazd. Pozostałe planety są w tym miesiącu niewidoczne. Przez limety natomiast możemy obserwować dwie planetoidy, Juno i Westę, obie widoczne prawie przez całą noc. Juno (ok. 8 wielk. gw.) przebywa w gwiazdozbiorze Wieloryba, a jaśniejsza Westa (7 wielk. gw.) na granicy gwiazdozbiorów Byka i Oriona. Podajemy równikowe współrzędne planetoid dla kilku dat.

Meteory

W listopadzie promieniują dwa roje meteorów, Taurydy i Leonidy. Maksimum aktywności Taurydów przypada 8 listopada i warunki obserwacji są w tym roku dobre. Taurydy mają podwójny radiant w gwiazdozbiorze Byka o współrzędnych: rekt. 3^h44^m, dekl. +14° i +22°. Leonidy promieniują od 15 do 19 listopada, a maksimum przypada na 18^d. Warunki obserwacji są nieco gorsze, a rój jest mało obfity. Radiant Leonidów leży w gwiazdozbiorze Lwa i ma współrzędne: rekt. 10^h8^m, dekl. +22°.

*            *
*

1^d

Księżyc złączy się kolejno z dwoma planetami, o 5^h z Marsem w odl. 4°, a o 7^h z Wenus w odl. 5°. Rankiem nad wschodnim horyzontem obserwujemy więc piękną konfigurację planet i sierpa Księżyca.

4^d21^h

Wenus w największym zachodnim odchyleniu od Słońca (47°).

6^d21^h

Księżyc w bliskim złączeniu z Uranem. Zakrycie planety przez tarczę Księżyca widoczne będzie na Oceanie Atlantyckim i w Ameryce Południowej.

7^d8^h

Księżyc znajdzie się w bliskim złączeniu z Jowiszem, a zakrycie planety przez tarczę Księżyca widoczne będzie w Afryce i na Oceanie Indyjskim.

8^d10^h

Złączenie Księżyca z Neptunem w odl. 2°.

20^d

Nastąpią dwa złączenia Merkurego: o 5^h z Uranem w odl. 2°, a o 8^h z Antaresem (w odl. 3°), gwiazdą pierwszej wielkości w gwiazdozbiorze Skorpiona (Niedźwiadka).

22^d22^h5^m

Słońce wstępuje w znak Strzelca, jego długość ekliptyczna wynosi wtedy 240°.

26^d7^h

Złączenie Merkurego z Jowiszem w odl. 3°.

29^d

O 16^h nastąpią jednocześnie dwa złączenia: Marsa z Księżycem w odl. 4° i Wenus ze Spiką (Kłosem Panny) w odl. 4°, gwiazdą pierwszej wielkości w gwiazdozbiorze Panny.

30^d22^h

Wenus w złączeniu z Księżycem w odl. 2°.

Momenty wszystkich zjawisk podane są w czasie środkowo-europejskim.