Styczeń 1982 r.

Słońce

Wznosi się już po ekliptyce w kierunku równika niebieskiego, w związku z czym w ciągu miesiąca dnia przybywa prawie o godzinę i kwadrans: w Warszawie 1 stycznia Słońce wschodzi o 7^h45^m, zachodzi o 15^h34^m, a 31 stycznia wschodzi o 7^h19^m, zachodzi o 16^h21^m. w tym miesiącu Słońce wstępuje w znak Wodnika. Warto też odnotować, że 4 stycznia Ziemia w swym ruchu rocznym znajdzie się najbliżej Słońca w odległości 147 mln km, ale jak widzimy, nie ma to większego wpływu na warunki klimatyczne, bo właśnie w tym czasie panuje u nas zima. Dodajmy jeszcze, że w tym roku zdarzą się cztery zaćmienia Słońca, wszystkie częściowe, a pierwsze z nich 25 stycznia widoczne tylko na Antarktydzie oraz na oceanach Atlantyckim i Spokojnym.

Dane dla obserwatorów Słońca (na 13^h czasu środk.-europ.)

Data 1982	P	B0	L0	Data 1982	P	B0	L0
I 1	+1.°94	-3.°08	10.°30	I 17	-5.°72	-4.°80	159.°60
3	+0.97	-3.32	343.96	19	-6.64	-4.99	133.28
5	0.00	-3.54	317.62	21	-7.54	-5.18	106.94
7	-0.97	-3.76	291.29	23	-8.44	-5.35	80.60
9	-1.93	-3.98	264.96	25	-9.32	-5.52	54.28
11	-2.89	-4.20	238.62	27	-10.20	-5.69	27.94
13	-3.84	-4.40	212.28	29	-11.04	-5.84	1.61
15	-4.78	-4.60	185.94	31	-11.88	-5.99	335.28

P — kąt odchylenia osi obrotu Słońca mierzony od północnego wierzchołka tarczy; B₀, L₀ — heliograficzna szerokość i długość środka tarczy.
2^d7^h46^m i 29^d15^h56^m — momenty, kiedy heliograficzna długość środka tarczy wynosi 0°.

Księżyc

Ciemne, bezksiężycowe noce będziemy mieli w ostatniej dekadzie miesiąca, bowiem kolejność faz Księżyca jest w styczniu następująca: pierwsza kwadra 3^d6^h, pełnia 9^d21^h, ostatnia kwadra 17^d1^h i nów 25^d6^h. Najbliżej Ziemi Księżyc znajdzie się 8 stycznia, a najdalej od Ziemi 20 stycznia. W tym roku zdarzą się trzy całkowite zaćmienia Księżyca, pierwsze z nich wieczorem 9 stycznia (patrz poprzedni numer Uranii).

Planety i planetoidy

Nad zachodnim horyzontem nadal pięknym blaskiem świeci Wenus jako Gwiazda Wieczorna, chociaż coraz niżej nad horyzontem, a w ciągu miesiąca blask jej spada od -4.2 do -3.3 wielkości gwiazdowej, bowiem Wenus zmierza do złączenia ze Słońcem 21 stycznia. W drugiej połowie miesiąca możemy próbować odnaleźć Merkurego nisko nad zachodnim horyzontem jako gwiazdę około +1 wielkości. Mars, Jowisz i Saturn widoczne są w drugiej połowie nocy: Mars w gwiazdozbiorze Panny +0.5 wielkości gwiazdowej, Jowisz na granicy gwiazdozbiorów Wagi i Panny jako jasna gwiazda -1.5 wielkości, a Saturn także w gwiazdozbiorze Panny +0.9 wielk. gwiazd.; przez lunety możemy obserwować ciekawe zjawiska w układzie czterech najjaśniejszych księżyców Jowisza. Pozostałe planety są niewidoczne.

Meteory

W dniach od 1 do 5 stycznia promieniują meteory z roju Kwadrantydów, którego radiant leży w gwiazdozbiorze Smoka i ma współrzędne: rekt. 15^h28^m, dekl. +50°; warunki obserwacji są w tym roku niezłe. Nazwa roju pochodzi od nieistniejącego już na dzisiejszych mapach nieba gwiazdozbioru Quadrans Muralis, umieszczanego niegdyś na granicy gwiazdozbiorów Smoka, Herkulesa i Wolarza.

*            *
*

4^d12^h

Ziemia w punkcie przysłonecznym na swej orbicie w odległości ok. 147 mln km od Słońca.

9^d15^h

Merkury w złączeniu z Wenus w odl. 5°. Wieczorem obserwujemy całkowite zaćmienie Księżyca. Podajemy momenty poszczególnych faz zaćmienia:

wejście Księżyca w półcień	   18h16m,
początek zaćmienia częściowego	   19h14  ,
początek zaćmienia całkowitego	   20h17  ,
moment największej fazy	   20h57  ,
koniec zaćmienia całkowitego	   21h36  ,
koniec zaćmienia częściowego	   22h39  ,
wyjście Księżyca z półcienia	   23h38  .

15^d20^h

Mars w złączeniu z Księżycem w odl. 3°.

16^d

O 13^h Merkury w największym wschodnim odchyleniu od Słońca (19°). O 14^h Saturn w złączeniu z Księżycem w odl. 3°.

17^d21^h

Złączenie Jowisza z Księżycem w odl. 4°.

20^d

O 2^h Uran w złączeniu z Księżycem w odl. 4°. O 10^h20^m Słonce wstępuje w znak Wodnika, jego długość ekliptyczna wynosi wówczas 300°

21^d

O 11^h dolne złączenie Wenus ze Słońcem. O 24^h Neptun w złączeniu z Księżycem w odl. 1°.

22^d19^h

Merkury nieruchomy w rektascensji.

25^d

W godzinach rannych częściowe zaćmienie Słońca niewidoczne w Polsce. Zaćmienie widoczne na Antarktydzie.

Momenty wszystkich zjawisk podane są w czasie środkowo-europejskim.