Czerwiec 1984 r.

Słońce

Przez dwie dekady miesiąca deklinacja Słońca ciągle jeszcze wzrasta osiągając w dniu przesilenia letniego, 21 czerwca, wartość największą; Słońce wstępuje wówczas w znak Raka i mamy początek lata astronomicznego. W związku z tym w czerwcu przypada najdłuższy dzień i najkrótsza noc w roku na naszej półkuli. W Warszawie 1 czerwca Słońce wschodzi o 4^h20^m, 4 zachodzi o 20^h48^m, 22 czerwca wschodzi o 4^h14^m, zachodzi o 21^h2^m a 30 czerwca wschodzi o 4^h18^m, zachodzi o 21^h1^m.

Dane dla obserwatorów Słońca (na 14^h czasu wsch.-europ.)

Data 1984	P	B0	L0	Data 1984	P	B0	L0
VI 1	-15.°18	-0.°55	250.°28	VI 17	-8.°64	+1.°30	38.°50
3	-14.42	-0.31	223.81	19	-7.76	+1.60	12.03
5	-13.64	-0.07	197.34	21	-6.88	+1.84	345.56
7	-12.84	+0.17	170.87	23	-5.98	+2.06	319.08
9	-12.02	+0.41	144.40	25	-5.10	+2.30	292.61
11	-11.20	+0.65	117.92	27	-4.18	+2.52	266.14
13	-10.36	+0.89	91.45	29	-3.28	+2.74	239.66
15	-9.50	+1.13	64.98	31	-2.38	+2.96	213.19

P — kąt odchylenia osi obrotu Słońca mierzony od północnego wierzchołka tarczy; B₀, L₀ — heliograficzna szerokość i długość środka tarczy.
20^d11^h49^m — heliograficzna długość środka tarczy wynosi 0°.

Księżyc

W pierwszym i ostatnim tygodniu czerwca noce będą bezksiężycowe, bowiem kolejność faz Księżyca jest w tym miesiącu następująca: 6^d19^h pierwsza kwadra, 13^d17^h pełnia, 21^d13^h ostatnia kwadra i 29^d5^h nów. W perygeum Księżyc znajdzie się 7 czerwca, a w apogeum 20 czerwca.

Podczas czerwcowej pełni zdarzy się półcieniowe zaćmienie Księżyca, u nas niewidoczne. W czerwcu też tarcza Księżyca zakryje Urana i Saturna, ale zjawiska te także będą u nas niewidoczne.

Planety i planetoidy

Pod koniec miesiąca mamy niezłe warunki obserwacji Merkurego, którego odnajdziemy wieczorem nisko nad zachodnim horyzontem jako gwiazdę około -1,5. wielkości. W pierwszej połowie nocy możemy obserwować Marsa i Saturna w gwiazdozbiorze Wagi oraz Urana w gwiazdozbiorze Wężownika; Mars jest jesną, czerwoną gwiazdą -1,5-wielkości, Saturn świeci jak gwiazda +0,3 wielkości, a Urana odnajdziemy przez lunetę (6 wielk. gwiazd.). Natomiast prawie całą noc możemy obserwować Jowisza i Neptuna w gwiazdozbiorze Strzelca: Jowisz świeci jasno jak gwiazda -2,7 wielkości, a Neptun widoczny jest przez lunety wśród gwiazd 8 wielkości. Pluton dostępny jest prawie całą noc w gwiazdozbiorze Panny, ale tylko przez duże instrumenty (13,8 wielk. gwiazd.). Żadna z czterech najjaśniejszych planetoid nie jest widoczna.

Meteory

Od 10 do 21 promieniują meteory z roju czerwcowych Lirydów. Radiant meteorów leży w gwiazdozbiorze Lutni w pobliżu Wegi i ma współrzędne: rekt. 18^h32^m, dekl. +35°. Rój nie jest bogaty, a warunki obserwacji w tym roku też nie są dobre (Księżyc w pełni).

*            *
*

1^d24^h

Uran w przeciwstawieniu ze Słońcem względem Ziemi.

6/7^d

Wieczorem 3 księżyc Jowisza ukryty jest za tarczą planety, natomiast od 23^h17^m na tarczy widoczna jest plamka cienia księżyca 2. 0 0^h19^m obserwujemy koniec zakrycia 3 księżyca, a o 0^h21^m początek przejścia księżyca 2; tak więc prawie w tym samym czasie księżyc 2 zniknie na tle tarczy planety, a księżyc 3 ukaże się spoza przeciwległego brzegu tarczy. Księżyc 1 także zbliża się do brzegu tarczy, ale nie docierając do niej zniknie w cieniu planety o 1^h18^m (początek zaćmienia) i już do rana nie będzie widoczny. Zobaczymy jeszcze natomiast koniec przejścia cienia księżyca 2 (o 1^h52^m) i koniec przejścia samego księżyca 2 (o 2^h56^m).

7/8^d

Księżyc 1 i jego cień przechodzą na tle tarczy Jowisza. Obserwujemy koniec przejścia: cienia o 0^h45^m księżyca 1 o 1^h16^m.

10^d

O 15^h Księżyc znajdzie się w bliskim złączeniu z Saturnem; zakrycie Saturna przez tarczę Księżyca widoczne będzie w Indiach w południowo-wschodniej Azji i w Australii. O 16^h Mars znajdzie się w złączeniu z Księżycem w odl. 4°.

11/12^d

Obserwujemy zakrycie 4 księżyca Jowisza przez górny brzeg (w lunecie odwracającej) tarczy planety: początek o 23^h29^m, koniec o 1^h28^m.

12^d2^m

Uran w bliskim złączeniu z Księżycem; zakrycie planety przez tarczę Księżyca widoczne będzie w Południowej Afryce, na Madagaskarze, na Oceanie Indyjskim, na Antarktydzie, w Południowej Australii i na Nowej Zelandii.

13^d

O 3^h Merkury w złączeniu z Aldebaranem (w odl. 5°), gwiazdą pierwszej wielkości w gwiazdozbiorze Byka. O 17^h pełnia Księżyca, podczas której nastąpi półcieniowe zaćmienie Księżyca u nas niewidoczne; przebieg zjawiska widoczny będzie na półkuli południowej, ale efekt będzie bardzo skromny, bo podczas największej fazy zaledwie 9% średnicy tarczy Księżyca przesłonięte będzie półcieniem Ziemi.

13/14^d

O 23^h1^m obserwujemy początek zaćmienia 3 księżyców Jowisza, o 1^h50^m początek przejścia cienia 2 księżyca, a o 1^h35^m samego księżyca 2. O 3^h11^m nastąpi jeszcze początek zaćmienia księżyca 1, a o 3^h39^m koniec zakrycia księżyca 3 przez tarczę planety.

14^d

Księżyc znajdzie się w złączeniu z dwiema planetami w odl. 3°: o 6^h z Neptunem, a o 24^h z Jowiszem.

14/15^d

Księżyc 1 i jego cień przechodzą na tle tarczy Jowisza. Początek przejścia cienia o 0^h24^m, księżyca 1 o 0^h46^m, koniec przejścia cienia o 2^h39^m, a samego księżyca o 3^h1^m.

15/16^d

Dwa księżyce Jowisza ukryte są za tarczą planety; obserwujemy koniec zakrycia: o 23^h42^m księżyca 2 i o 0^hl4^m księżyca 1. 0 1^h Wenus znajdzie się w górnym złączeniu ze Słońcem.

19/20^d

O 2^h50^m na tarczy Jowisza pojawi się cień 4 księżyca.

20^d12^h

Mars nieruchomy w rektascensji, zmienia kierunek swego ruchu wśród gwiazd na sklepieniu niebieskim.

20/21^d

O 2^h59^m początek zaćmienia 3 księżyca Jowisza.

21^d7^h2^m

Słońce wstępuje w znak Raka, jego długość ekliptyczna wynosi wówczas 90°; mamy początek lata astronomicznego. O 8^h Neptun w przeciwstawieniu ze Słońcem względem Ziemi.

21/22^d

Księżyc 1 i jego cień przechodzą na tle tarczy Jowisza. Obserwujemy początek przejścia: cienia o 2^h19^m, księżyca o 2^h30^m.

22/23^d

Dwa księżyce Jowisza przechodzą za tarczą planety. Obserwujemy najpierw początek zaćmienia: księżyca 2 o 22^h59^m, księżyca 1 o 23^h34^m, a potem koniec zakrycia: księżyca 2 o 1^h57^m, księżyca 1 o 1^h58^m, czyli oba księżyce niemal jednocześnie ukażą się spoza prawego brzegu tarczy planety (w lunecie odwracającej).

23^d4^h

Górne złączenie Merkurego ze Słońcem. Wieczorem księżyc 1 i jego cień przechodzą na tle tarczy Jowisza; obserwujemy koniec przejścia: cienia o 23^h2^m, księżyca 1 o 23^h11^m.

29^d18^h

Jowisz w przeciwstawieniu ze Słońcem względem Ziemi.

29/30^d

Dwa księżyce Jowisza kryją się za brzegiem tarczy planety: o 1^h27^m księżyc 1, a o 1^h35^m księżyc 2.

30^d

Księżyc 1 i jego cień przechodzą na tle tarczy Jowisza. Księżyc 1 rozpocznie przejście o 22^h40^m, a zaraz o 22^h42^m pojawi się na tarczy planety jego cień. Koniec przejścia księżyca 1 nastąpi o 24^h55^m, a jego cienia o 24^h57^m. Zwróćmy uwagę na zmianę kolejności przebiegu tego rodzaju zjawisk po opozycji Jowisza.

Momenty wszystkich zjawisk podane są w czasie wschodnio-europejskim, czasie letnim w Polsce.