KALENDARZYK ASTRONOMICZNY
Lipiec 1983 r.
Opracował G. Sitarski
Słońce
W lipcu Słońce wstępuje w znak Lwa i wędruje po ekliptyce w kierunku równika niebieskiego. W związku z tym dni są już coraz krótsze, o czym świadczą momenty wschodów i zachodów Słońca w Warszawie podane dla kilku dat: 1d wsch. 4hl8m zach. 21h1m; 11d wsch. 4h27m zach. 20h55m; 21d wsch. 4h39m, zach. 20h44m; 31d wsch. 4h54m, zach. 20h30m
Dane dla obserwatorów Słońca (na 14h czasu wsch.-europ.)
Data 1984 | P | B0 | L0 | Data 1984 | P | B0 | L0 |
| VII 1 | -2.°73 | +2.°90 | 3.°96 | VII 17 | +4.°48 | +4.°54 | 152.°21 |
| 3 | -1.82 | +3.12 | 337.48 | 19 | +5.36 | +4.72 | 125.74 |
| 5 | -0.92 | +3.32 | 311.02 | 21 | +6.22 | +4.90 | 99.28 |
| 7 | -0.00 | +3.54 | 284.54 | 23 | +7.08 | +5.08 | 72.82 |
| 9 | +0.90 | +3.75 | 258.08 | 25 | +7.93 | +5.25 | 46.36 |
| 11 | +1.80 | +3.95 | 231.60 | 27 | +8.76 | +5.41 | 19.90 |
| 13 | +2.70 | +4.15 | 205.14 | 29 | +9.58 | +5.57 | 353.45 |
| 15 | +3.59 | +4.35 | 178.68 | 31 | +10.40 | +5.72 | 327.00 |
P — kąt odchylenia osi obrotu Słońca mierzony od północnego wierzchołka tarczy;
B0, L0 — heliograficzna szerokość i długość środka tarczy.
1d21h12m i 29d2h0m — heliograficzna długość środka tarczy wynosi 0°.
Księżyc
Bezksiężycowe noce będziemy mieli w pierwszej połowie miesiąca, bowiem kolejność faz Księżyca jest w lipcu następująca: ostatnia kwadra 3d14h, nów 10d14h, pierwsza kwadra 11d5h i pełnia 25d1h. w perygeum Księżyc znajdzie się 11, a w apogeum 26 lipca.
Planety i planetoidy
Wieczorem, coraz niżej nad zachodnim horyzontem błyszczy Wenus jako gwiazda -4.2 wielkości. Mars wschodzi nad ranem i pod koniec miesiąca możemy próbować odnaleźć go nisko nad wschodnim horyzontem jako gwiazdę +2 wielkości. W pierwszej połowie nocy możemy obserwować Jowisza i Saturna. Jowisz świeci dość nisko nad horyzontem jak gwiazda -2 wielkości na granicy gwiazdozbiorów Skorpiona i Wagi, a Saturn znacznie słabszy, bo +0.9 wielkości, ale wyżej nad horyzontem w gwiazdozbiorze Panny. Uran 6 wielkości gwiazdowej przebywa w tej samej okolicy nieba co Jowisz, Neptun 8 wielk. gwiazd. na granicy gwiazdozbiorów Strzelca i Wężownika, a Pluton w gwiazdozbiorze Panny, ale dostępny jest tylko przez duże instrumenty (14 wielkości gwiazd.). Merkury jest praktycznie niewidoczny (przebywa na niebie zbyt blisko Słońca). Z czterech największych planetoid widoczna jest Pallas w gwiazdozbiorze Herkulesa 9.5 wielk. gwiazd. Podajemy jej współrzędne równikowe dla kilku dat: czerwiec 30d rekt. 18h52.m5 dekl. +22°41', lipiec 10d rekt. 18h44.m2, dekl. +22°10', 20d rekt. 18h36.m4, dekl. +21°13', 30d rekt. 18h29.m6, dekl. +19°51'.
Meteory
W drugiej połowie lipca promieniują delta Akwarydy (maksimum 28 lipca), meteory z roju o podwójnym radiancie w gwiazdozborze Wodnika: rekt. 22h36m, dekl. -17° i 0°. Warunki obserwacji nie są w tym roku zbyt dobre.
* *
*
- 2d15h
- Saturn nieruchomy w rektascensji, zmienia kierunek swego pozornego ruchu wśród gwiazd.
- 4d
- Księżyc 1 zbliża się do brzegu tarczy Jowisza. O 23h32m obserwujemy początek zakrycia tego księżyca przez tarczę planety.
- 5d
- Księżyc 3 Jowisza ukryty jest za tarczą planety, natomiast księżyc 1 przechodzi na tle tarczy; od 21h42m na tarczy planety widoczny jest cień tego księżyca. Około 23h niemal w tym samym czasie po obydwu stronach tarczy Jowisza pojawiają się jego dwa niewidoczne dotychczas księżyce; o 23h1m księżyc 1 kończy przejście na tle tarczy, a o 23h2m nastąpi koniec zakrycia księżyca 3. Cień księżyca 1 widoczny jest na tarczy planety do 23h53m.
- 6d12h
- Ziemia znajdzie się najdalej od Słońca na swej okołosłonecznej orbicie (w odl. 152 mln km).
- 8d8h
- Planetoida Pallas w przeciwstawieniu ze Słońcem względem Ziemi. Wieczorem księżyc 2 wraz ze swym cieniem przechodzi na tle tarczy Jowisza. Obserwujemy koniec przejścia: księżyca 2 o 21h50m, a jego cienia o 23h38m.
- 9d18h
- Górne złączenie Merkurego ze Słońcem.
- 10d1h
- Wenus w złączeniu z Regulusem (w odl. 0.°7), gwiazdą pierwszej wielkości w gwiazdozbiorze Lwa.
- 12d
- Księżyc 1 i jego cień przechodzą na tle tarczy Jowisza. Obserwujemy początek przejścia: księżyca o 22h40m, a jego cienia o 23h37m. Księżyc 3 zbliża się w tym czasie do brzegu tarczy planety, ale początek jego zakrycia nastąpi kwadrans po północy.
- 13d
- O 10h Wenus w złączeniu z Księżycem w odl. 6°. Wieczorem księżyc 1 ukryty jest za tarczą i w cieniu planety. O 22h56m obserwujemy koniec zaćmienia tego księżyca (pojawi się on blisko prawego brzegu tarczy, patrząc przez lunetę odwracającą).
- 14d10h
- Pluton nieruchomy w rektascensji.
- 15d
- Księżyc 2 i jego cień przechodzą na tle tarczy Jowisza. Obserwujemy początek przejścia: księżyca 2 o 21h52m, jego cienia o 23h52m.
- 17d11h
- Saturn w złączeniu z Księżycem w odl. 2°.
- 19d17h
- Wenus osiąga maksimum swego blasku w tym okresie widoczności. Wieczorem nisko nad zachodnim horyzontem świeci jak gwiazda -4.2 wielkości.
- 20d
- O 1h Jowisz w złączeniu z Księżycem w odl. 1.°4. O 9h Uran również w złączeniu z Księżycem w odl. 1.°7. Od 21h26m do 24h51m księżyc 1 Jowisza ukryty jest za tarczą, a potem w cieniu planety.
- 21d
- Do 22h11m na tarczy Jowisza widoczny jest cień jego 1 księżyca.
- 22d4h
- Neptun w złączeniu z Księżycem w odl. 1.°5.
- 23d12h
- Słońce wstępuje w znak Lwa, jego długość ekliptyczna wynosi wówczas 120°. Wieczorem obserwujemy na tarczy Jowisza wędrówkę cienia księżyca 3, który sam ukończył swoje przejście już dwie godziny wcześniej. Cień księżyca 3 widoczny jest na tarczy Jowisza od 22h14m do 24h38m.
- 24d
- Księżyc 2 ukryty jest za tarczą Jowisza, a potem w cieniu planety aż da 23h59m, kiedy to nastąpi koniec zaćmienia tego księżyca.
- 27d
- Księżyc 1 zbliża się do brzegu tarczy Jowisza, ale początek jego zakrycia nastąpi dopiero o 23h26m.
- 28d
- Obserwujemy koniec wędrówki księżyca 1 i jego cienia na tle tarczy Jowisza: księżyc kończy przejście o 22h57m, a jego cień o 24h6m.
- 29d15h
- Jowisz nieruchomy w rektascensji.
- 30d
- Księżyc 3 przechodzi na tle tarczy Jowisza i jest niewidoczny do 23h50m.
- 31d
- O 21h48m księżyc 2 skryje się za brzegiem tarczy Jowisza i nie będzie widoczny aż do 24h12m, kiedy to pojawi się tylko na chwilę, by zniknąć znów w cieniu planety (początek zaćmienia).
Momenty wszystkich zjawisk podane są w czasie wschodnio-europejskim, czasie letnim w Polsce.