Amatorskie obserwacje częściowego
zaćmienia Słońca w dniu 15 grudnia 1982 roku
w Borowcu pod Poznaniem

Zaćmienie częściowe Słońca, widziane w Polsce w dniu 15 XII 1982, było o tyle korzystne, że pozwalało zarejestrować na zdjęciach cały jego przebieg. Niskie położenie Słońca nad horyzontem oraz spodziewane zachmurzenie ograniczyło obserwacje do pozycyjnych, polegających na dokładnej rejestracji momentów wykonywanych zdjęć. Skorzystano przy tym z uprzejmości i dużej pomocy kierownika Pracowni Służby Czasu w Astronomicznym Obserwatorium Szerokościowym w Borowcu pod Poznaniem dr. Ireneusza Domińskiego. Obserwacji dokonano z tarasu głównego budynku Obserwatorium. Dokładne współrzędne geograficzne tarasu są następujące: długość λ (względem Greenwich) = 17°04'31.''5 E, szerokość φ = 52°16'44.''3, wysokość H = = 117,5 m n.p.m.

Obserwacji dokonali dwaj członkowie Oddziału PTMA w Poznaniu: Zenon Skórzewski — wykonywał zdjęcie „panoramy” zaćmienia, Zbigniew Rzepka — wykonywał zdjęcia pozycyjne zaćmienia.

Zdjęcie „panoramy” zaćmienia (patrz druga strona okładki) wykonano przy użyciu kamery fotograficznej 4,5×6 cm z obiektywem 75 mm, stosując filtr jasnoczerwony; rejestrując kilka faz zaćmienia w odstępach 10 minutowych na tej samej klatce negatywu. Poniższa tabelka przedstawia wielkość fazy każdego z obrazów Słońca na „panoramie” zaćmienia.

Rys. 1 Obserwatorzy częściowego zaćmienia Słońca w dniu 15 grudnia 1982 r. w Borowcu pod Poznaniem z Oddziału Poznańskiego PTMA: Z. Rzepka (z lewej) i Z. Skórzewski.

Zdjęcia pozycyjne zaćmienia wykonano przy użyciu amatorskiego fotoheliografu projekcyjnego o średnicy obiektywu (achromat firmy VEB Carl Zeiss) 50 mm i ogniskowej efektywnej 1740 mm, zamontowanego na teleskopie meniskowym Maksutowa (patrz druga strona okładki). Zdjęcia wykonane zostały na błonie Mikrofilm Negatywowy SUPER ORTO. W sumie wykonano ponad trzydzieści zdjęć. Zarejestrowano koniec zaćmienia. Niestety z powodu zachmurzenia nie udało się przeprowadzić obserwacji początku zaćmienia.

Momenty wykonania wszystkich zdjęć faz zaćmienia, zarówno fotoheliografem jak i kamerą fotograficzną, były rejestrowane przez podłączony do nich (użyto do tego celu wejścia na lampę błyskową w migawkach fotoheliografu i kamery fotograficznej) przewodem synchronizacyjnym chronograf drukujący czas UT z dokładnością do 1/1 000 000 sekundy, co zapewniło najdokładniejszą służbę czasu w Polsce w tego typu obserwacjach amatorskich.

Uczestnicy obserwacji zaćmienia częściowego Słońca gorąco dziękują kierownictwu Astronomicznego Obserwatorium Szerokościowego w Borowcu pod Poznaniem, a w szczególności dr Ireneuszowi Domińskiemu za udostępnienie służby czasu oraz pomoc i zachętę w obserwacjach.