Czyżby odkryto pierścienie Neptuna?

Odkrycie ostatnio pierścieni przy Jowiszu i Uranie uzasadnia przypuszczenie, iż ma je również Neptun,1 a ich istnienie uda się stwierdzić na podstawie obserwacji zakryć gwiazd przez tę planetę. Niestety, dotychczasowe badania przynosiły negatywne wyniki, co oczywiście wcale nie przesądzało jeszcze sprawy. Niedawno zresztą podano dość sensacyjną wiadomość, że pierścienie Neptuna faktycznie istnieją i że były obserwowane już piętnaście lat temu. Na odbytym w ubiegłym roku posiedzeniu Amerykańskiego Towarzystwa Astronomicznego oświadczenie takie złożył E. Guinan z uniwersytetu w Villanova (Pensylwania, USA), który za pomocą 51 cm reflektora nowozelandzkiego obserwatorium na Mount St. John w roku 1968 obserwował wraz z współpracownikami zakrycie przez Neptuna gwiazdy 7 wielkości. Analiza uzyskanego wówczas materiału została jednak przeprowadzona dopiero przed dwoma laty, dokonujący zaś tego student C. Harris stwierdził osłabienie blasku gwiazdy o 10–30% po dwóch i pięciu minutach od właściwego zakrycia. Daje to podstawę do wysunięcia wniosku, iż Neptuna opasują dwa subtelne pierścienie i że każdy z nich ma około 1900 km szerokości. Jeżeli leżą one w płaszczyźnie równika, to ich odległość od widocznej powierzchni planety wynosi zaledwie 2900 i 6800 km.

Tak więc pierścienie planet byłyby pospolitymi tworami w Układzie Słonecznym. Nie jest jednak zrozumiałe, dlaczego nie udało się ich odkryć przy Neptunie na podstawie obserwacji innych zakryć, chociaż były one wykonywane w tym właśnie głównie celu. Dlatego w niektórych obserwatoriach starannie obserwowano zakrycie gwiazdy przez tę planetę w dniu 15 lipca 1983 roku i czynione są już przygotowania do obserwacji analogicznego zjawiska w roku przyszłym. Bierze się również pod uwagę ponowną analizę materiału obserwacyjnego uzyskanego w Australii z zakrycia gwiazdy w roku 1968. Definitywne jednak rozwiązanie zagadki — o ile nie zajdą jakieś nieprzewidziane okoliczności — winna przynieść misja Voyagera-2. W roku 1989 sonda ta ma zbliżyć się do Neptuna i przesłać na Ziemię dokładne jego obrazy.

Wg New Scientist, 1982, 94, 760

      Science, 1982, 217, 143