| |
|
Kolejne planety pozasłoneczne
| |
Jedna z ekip prześcigających się w wyłuskiwaniu z otchłani kosmosu wciąż nowych planet, które nie przynależą do naszego macierzystego Układu Słonecznego, obwieściła niedawno na pewno nieostatnie rozszerzenie listy znanych nam już tego typu obiektów. Grupa naukowców skupiona po szyldem Anglo-Australian Planet Search (AAPS), podała podstawowe informacje o pięciu nowych planetach, tworzących między innymi układ wielokrotny.
Gwiazda μ Ara może poszczycić się sporą gromadką swych planet. Jedna z nich krąży wokół gwiazdy z okresem 645 dni, a jej minimalna masa to 1.7 raza więcej, aniżeli „nasz” Jowisz. Druga, bardziej oddalona od centrum układu, charakteryzuje się okresem obiegu równym 8.2 lata. Jest też sporo cięższa — ma przynajmniej 3.1 masy Jowisza. Obie planety krążą po orbitach eliptycznych. Inna grupa naukowców dorzuciła jeszcze jednego członka tego układu, o wiele mniejszego, za to prawdziwego „sprintera” — krąży wokół μ Ara z okresem raptem 9 dni!
Pozostałe trzy znaleziska są znacznie mniejsze — z masami pomiędzy 0.16 a 0.4 masy Jowisza, jak również z krótszymi okresami obiegu — pomiędzy 26 a 129 dni. Ale to one właśnie wlewają wielką nadzieję w serca astronomów. Są bowiem namacalnym dowodem uzyskiwania coraz wspanialszej dokładności pomiarów — tutaj przekłada się to na wielkość amplitudy „kolebania” się gwiazdy równej zaledwie 12 do 18 m/s. Uczeni przewidują, że w ciągu następnych 6 lat powinni zdołać zarejestrować planety, będące odpowiednikami „naszych”. O ile takowe w ogóle istnieją pośród 240 gwiazd bezustannie obserwowanych od stycznia 1998 roku. Dla porównania warto podać, że Jowisz powoduje „wahania” Słońca o wielkości 12.5 metra na sekundę w ciągu 12-letniego okresu obiegu. Natomiast Saturn — odpowiednio 2.7 m/s w ciągu 30 lat. Niestety mniejsze planety, w tym Ziemia, wywołują tak mały efekt, że jest on praktycznie niemierzalny.
Uczeni kryjący się za projektem AAPS, między innymi prawdziwi weterani wśród „łowców planet”, to: R. Paul Butler (Carnegie Institution of Washington), Chris Tinney (Anglo-Australian Observatory), Hugh Jones (Liverpool John Moores University), Geoff Marcy (University of California Berkeley, San Francisco State University), Chris McCarthy (San Francisco State University), Alan Penny (Rutherford Appleton Laboratory), Brad Carter (University of Southern Queensland). Na stronie Anglo-Australian Observatory dostępne są zdjęcia dotyczące opisanych odkryć.
2004.09.30
| |
|
|
|